głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPkt. 1 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy budżetowej na rok 2026 (druki nr 1749, 1999 i 1999-A) - trzecie czytanie
Wyniki głosowania
Sejm uchwalił 5 grudnia 2025 r. budżet państwa na rok 2026 — za głosowało 233 posłów koalicji rządzącej (KO, Lewica, PSL-TD, Polska2050), przeciw 197 posłów opozycji (PiS, Konfederacja, Razem, Republikanie). Ustawa zakłada dochody 647 mld zł, wydatki 919 mld zł i rekordowy deficyt 271,7 mld zł.
Analiza
27 marca 2026, 19:48
W skrócie
Budżet na 2026 rok to roczny plan finansów całego państwa polskiego. Rząd zaplanował, że wpłynie do kasy 647 miliardów złotych (głównie z podatków VAT, akcyzy i CIT), ale wyda aż 919 miliardów — różnicę 271,7 mld zł pokryje pożyczkami i emisją obligacji. Najważniejsze dla zwykłego Polaka: rekordowe wydatki na wojsko (200 mld zł), waloryzacja emerytur od marca 2026 r., podwyżki o 3% dla pracowników budżetówki, wyższe ceny alkoholu i papierosów (wyższe akcyzy) oraz obowiązkowy elektroniczny system fakturowania dla firm (KSeF) od wiosny 2026 r.
Co się zmienia
- 1Dochody państwa 647,2 mld zł, wydatki 918,9 mld zł, deficyt maksymalnie 271,7 mld zł (art. 1 ust. 1–5 ustawy — podstawowe parametry budżetu; deficyt finansowany jest emisją obligacji skarbowych i pożyczkami z UE/KPO)
- 2Rekordowe wydatki na obronność łącznie 200,1 mld zł czyli 4,81% PKB, w tym Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych prowadzony przez BGK: 79,5 mld zł (funkcja 11 budżetu zadaniowego — zakupy sprzętu wojskowego, modernizacja armii; to ponad dwukrotnie więcej niż jeszcze parę lat temu)
- 3Waloryzacja emerytur i rent od 1 marca 2026 r.: koszt 22 mld zł; wskaźnik waloryzacji = inflacja CPI (103,0%) + 20% realnego wzrostu płac (art. 17–18 — prognozowane wskaźniki cen dla kalkulacji podwyżki emerytur)
- 4Renta wdowia (ustawa z 26.07.2024 r.) — wdowiec/wdowa pobiera pełne własne świadczenie + 15% świadczenia małżonka; koszt 7 mld zł w 2026 r.; od 1.01.2027 r. wzrośnie do 25% drugiego świadczenia
- 5Zasiłek pogrzebowy podniesiony z 4 000 zł do 7 000 zł (+75%); koszt 1,2 mld zł; corocznie waloryzowany od 1 marca jeśli inflacja przekroczy 105%
- 6Świadczenie wspierające dla osób z niepełnosprawnościami: 8,7 mld zł (+3,4 mld zł więcej niż rok wcześniej) plus rezerwa celowa 3,6 mld zł na nowych beneficjentów (poz. 61 rezerw celowych, cz. 83)
- 7Podwyżki płac w państwowej sferze budżetowej o 3% (wskaźnik wzrostu 103,0%): koszt ok. 6,7 mld zł; dotyczy urzędników służby cywilnej, policjantów, żołnierzy, strażaków, pracowników sądów, kuratorów — kwoty bazowe ustalone w art. 9 ust. 1–3
- 8Świadczenie Rodzina 800+: 61,7 mld zł (cz. 73 budżetu — comiesięczne 800 zł na każde dziecko); Program Aktywny Rodzic (dofinansowanie opieki nad dziećmi do 3 lat): 6 mld zł
- 9Obowiązkowy KSeF (Krajowy System e-Faktur — rządowy system, przez który trzeba wystawiać faktury firmie firmie): od 1 lutego 2026 r. dla dużych podatników (sprzedaż ponad 200 mln zł), od 1 kwietnia 2026 r. dla pozostałych; efekt fiskalny dla budżetu: +2,1 mld zł
- 10Podwyżki akcyzy (podatku wbudowanego w cenę): alkohol etylowy/piwo/wino +15%; papierosy i wyroby nowatorskie +20%; tytoń do palenia +30%; płyn do e-papierosów +50%; cygara +20%; prognozowane wpływy z akcyzy ogółem: 103,3 mld zł
- 11Wyższa stawka CIT (podatek dochodowy od firm) dla banków, instytucji kredytowych i SKOK: dodatkowe wpływy dla państwa +6,6 mld zł; prognoza CIT ogółem: 80,4 mld zł
- 12Podniesienie progu zwolnienia podmiotowego z VAT z 200 000 zł do 240 000 zł (ustawa z 24.06.2025 r., Dz.U. poz. 896) — firma z przychodami poniżej 240 tys. zł rocznie nie musi być płatnikiem VAT
- 13Obsługa długu Skarbu Państwa: 90 mld zł w 2026 r. (cz. 79); dług wg definicji krajowej (PDP) wzrośnie do 53,0% PKB; wg definicji unijnej (EDP) przekroczy 60% PKB już w 2026 r. osiągając 65,4% PKB (Strategia Zarządzania Długiem 2026–2029, druk 1749)
- 14Program wieloletni 'Aktywni Seniorzy – ASY' 2026–2030: 100 mln zł w 2026 r. na dofinansowanie NGO prowadzących zajęcia aktywizacyjne dla starszych osób (poprawka Senatu nr 7, zał. nr 2 do druku 2103; Rada Ministrów przyjęła program uchwałą 176 z 12.12.2025 r.)
Kogo dotyczy
Emeryci i renciści ZUS (ok. 8 mln osób — waloryzacja od marca 2026 r., renta wdowia, wyższy zasiłek pogrzebowy); rolniccy emeryci KRUS (754 tys. emerytur, 201 tys. rent); osoby z niepełnosprawnościami i renciści socjalni (świadczenie wspierające, Fundusz Solidarnościowy, PFRON); pracownicy budżetówki: urzędnicy, policjanci, żołnierze zawodowi, strażacy, pracownicy sądów i prokuratury (podwyżki 3%); rodziny z dziećmi (800+, Aktywny Rodzic, żłobki — dostępność 61,6% w 2026 r.); przedsiębiorcy wystawiający faktury B2B (obowiązkowy KSeF); małe firmy z obrotem do 240 tys. zł (uwolnienie od VAT); palacze i konsumenci alkoholu (wyższe akcyzy = wyższe ceny); banki i spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe (SKOK) — wyższy CIT; kredytobiorcy hipoteczni w programie BK2% (dopłaty do rat); PKP PLK i pasażerowie kolei (7,2 mld zł dotacji); górnicy i pracownicy kopalń węgla (dotacja 5,5 mld zł); uczelnie wyższe, studenci i naukowcy (26,6 mld zł subwencji dla uczelni, NCN i NCBiR); seniorzy powyżej 60 lat (program ASY)
Praktyczny wpływ
Emeryt pobierający 3 000 zł miesięcznie dostanie od 1 marca 2026 r. ok. 90–100 zł więcej (przy przewidywanym wskaźniku waloryzacji ok. 103–104%). Paczka papierosów podrożeje o kilka złotych, butelka wódki o kilka–kilkanaście złotych, płyn do e-papierosa znacząco (akcyza +50%). Właściciel małej firmy z przychodami poniżej 240 tys. zł rocznie nie musi rejestrować się jako płatnik VAT. Każdy przedsiębiorca wystawiający faktury między firmami będzie musiał robić to wyłącznie przez rządowy system KSeF od wiosny 2026 r. — papierowe i PDF-owe faktury przestaną być honorowane. Państwo wyda w 2026 r. 90 mld zł samych odsetek od długu — to więcej niż łączny budżet służby zdrowia finansowany bezpośrednio z budżetu centralnego.
Kontrowersje
Poważna kontrowersja dotyczy skali zadłużenia: dług Polski liczony metodą unijną (EDP) przekroczy 60% PKB już w 2026 r. (65,4%) i według rządowych prognoz wzrośnie do 75% PKB w 2029 r., choć Konstytucja RP (art. 216 ust. 5) zakazuje przekraczania 60% długu liczonego metodą krajową. Polska jest objęta unijną procedurą nadmiernego deficytu (EDP) od lipca 2024 r. z terminem korekty do 2028 r. Agencje ratingowe Fitch i Moody's zmieniły perspektywę oceny wiarygodności kredytowej Polski ze stabilnej na negatywną we wrześniu 2025 r., co może w przyszłości podnieść koszty pożyczek. Deficyt 271,7 mld zł jest największy w historii polskiego budżetu.
Powiązane głosowania
110 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
