wniosek o odrzucenie projektu w pierwszym czytaniu.
OdrzuconoPkt. 34 Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1856)
Wyniki głosowania
Sejm odrzucił wniosek PiS o zablokowanie rządowego projektu reformy ZUS już na etapie pierwszego czytania — 244 posłów koalicji zagłosowało przeciwko odrzuceniu, więc prace nad ustawą będą kontynuowane. Wniosek popierało 176 posłów (głównie PiS), a 22 się wstrzymało.
W skrócie
Chodzi o dużą reformę ZUS w dwóch obszarach: po pierwsze — kto i jak wydaje orzeczenia o niezdolności do pracy czy rencie (dotąd robili to wyłącznie lekarze orzecznicy ZUS), po drugie — jak kontrolować czy ktoś na zwolnieniu lekarskim rzeczywiście nie pracuje. Ustawa pozwoli fizjoterapeutom orzekać w sprawach rehabilitacji, a pielęgniarkom — w sprawach niezdolności do samodzielnego życia. Wprowadza też twardsze definicje „pracy zarobkowej" podczas zwolnienia i szczegółowe procedury kontroli.
Co nie weszło w życie
- 1Fizjoterapeuci i pielęgniarki/pielęgniarze zyskują prawo wydawania orzeczeń ZUS — fizjoterapeuci w sprawach rehabilitacji leczniczej (prewencja rentowa), pielęgniarki w sprawach niezdolności do samodzielnej egzystencji (art. 85a nowego rozdziału 9a ustawy o SUS — dotąd wyłącznie lekarze orzecznicy)
- 2Koniec z trzyosobowymi komisjami lekarskimi — wszystkie orzeczenia będą wydawane jednoosobowo; sprzeciw od orzeczenia można złożyć w 14 dniach, a w sprawach szczególnie skomplikowanych główny lekarz orzecznik może skierować sprawę do trzech lekarzy orzekających łącznie (art. 85f + poprawka Senatu nr 2 z druku 2070)
- 3Maksymalny 30-dniowy termin na wydanie orzeczenia z możliwością złożenia ponaglenia rozpatrywanego w 7 dni (art. 85e nowego rozdziału 9a ustawy o SUS — odpowiedź na kryzys kadrowy: 40% etatów lekarzy orzeczników jest nieobsadzonych)
- 4Lekarze orzecznicy ZUS będą mogli pracować na umowę o pracę LUB umowę zlecenia według własnego wyboru — dotąd forma zatrudnienia była mniej elastyczna; kadra kierownicza (Naczelny Lekarz ZUS, główni lekarze orzecznicy) wyłącznie na etat (art. 85b ustawy o SUS)
- 5Ustawowa definicja 'pracy zarobkowej' podczas zwolnienia lekarskiego: każda czynność zarobkowa niezależnie od podstawy prawnej (umowa, zlecenie, działalność) — z wyjątkiem czynności incydentalnych; ważne: polecenie pracodawcy NIE jest usprawiedliwieniem (art. 17 ust. 1a ustawy zasiłkowej, zmienianej przez art. 13 druku 1973)
- 6Nowa przesłanka utraty zasiłku: 'aktywność niezgodna z celem zwolnienia' — czyli działania utrudniające lub wydłużające leczenie; za to też można stracić zasiłek za cały okres zwolnienia (art. 17 ust. 1b ustawy zasiłkowej)
- 7Osoba na dwóch etatach może kontynuować pracę u drugiego pracodawcy podczas zwolnienia u pierwszego, jeśli rodzaj tej pracy na to pozwala — zwolnienie wystawiane osobno dla każdego tytułu ubezpieczenia (art. 17 ust. 1c–1e ustawy zasiłkowej)
- 8Jeden wspólny okres zasiłkowy (182 dni lub 270 dni dla chorób specjalnych) niezależnie od liczby tytułów ubezpieczenia — dotąd każdy etat liczył oddzielnie (art. 9 ust. 4 ustawy zasiłkowej)
- 9Szczegółowa procedura kontroli zwolnień: pisemne upoważnienie do kontroli z numerem legitymacji, protokół z 12 obowiązkowymi elementami (m.in. PESEL, numer zwolnienia), 7 dni na zastrzeżenia osoby kontrolowanej (art. 68a–68g nowe przepisy ustawy zasiłkowej)
- 10Podmioty lecznicze (szpitale, przychodnie) muszą bezpłatnie udostępnić dokumentację medyczną ZUS w terminie 14 dni od wniosku (art. 85i ustawy o SUS — wcześniej ten obowiązek był uregulowany w uchylonym art. 77 ust. 5)
- 11Reforma obejmuje ponad 30 ustaw: ujednolicono zasady orzekania dla sędziów, prokuratorów, komorników, urzędników służby cywilnej, żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy służb i innych grup (art. 14–33 druku 1973); koszty badań dla sądownictwa i prokuratury pokrywa Skarb Państwa
- 12Wejście w życie etapowe: podstawowe przepisy po 3 miesiącach od ogłoszenia; główny blok reformy orzeczniczej — 1 stycznia 2027 r. (art. 43 druku 1973)
Kogo dotyczy
Lekarze orzecznicy ZUS (zmiana warunków zatrudnienia i wynagrodzenia); fizjoterapeuci i pielęgniarki/pielęgniarze (nowe uprawnienia orzecznicze); ubezpieczeni korzystający ze zwolnień lekarskich i świadczeń ZUS (renty, zasiłki chorobowe, świadczenie rehabilitacyjne); pracodawcy wypłacający zasiłki i uprawnieni do kontroli zwolnień; szpitale i przychodnie (nowy obowiązek udostępniania dokumentacji); osoby pracujące na kilku etatach; sędziowie, prokuratorzy, komornicy, urzędnicy służby cywilnej, żołnierze zawodowi i funkcjonariusze (nowe zasady orzekania o ich niezdolności do służby); osoby ubiegające się o rentę socjalną i świadczenie uzupełniające dla niepełnosprawnych.
Praktyczny wpływ
ZUS ma rozwiązać problem kilkumiesięcznego oczekiwania na orzeczenie — ustawowy 30-dniowy termin i możliwość złożenia ponaglenia to twarde zobowiązanie, a nie tylko wytyczna. Pracodawca, który poprosi pracownika o wykonanie zadania podczas zwolnienia, nie ochroni go przed utratą zasiłku — polecenie służbowe jest wprost wyłączone z kategorii „istotnych okoliczności". Szpitale nie będą już mogły opóźniać lub pobierać opłat za dokumentację medyczną przekazywaną ZUS.
Powiązane głosowania
11 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych