głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 14 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej (druki nr 664, 749 i 749-A)
Wyniki głosowania
Sejm przyjął w całości ustawę o ochronie ludności i obronie cywilnej — 448 głosów za, nikt nie głosował przeciw ani wstrzymując się.
Analiza
18 czerwca 2026, 18:37
W skrócie
Ustawa buduje od podstaw krajowy system przygotowania na klęski żywiołowe, kryzysy i wojnę: alarmowanie ludności, schrony, plany ewakuacji, zapasy, szkolenia i współpracę samorządów ze służbami ratowniczymi. W pokoju działa ochrona ludności (OL), a po wprowadzeniu stanu wojennego ten sam system automatycznie staje się obroną cywilną (OC). Państwo ma co roku wydawać co najmniej 0,3% PKB na te zadania, a ustawa wchodzi w życie głównie od 1 stycznia 2025 r.
Co się zmienia
- 1Tworzy kompleksowy system ochrony ludności i obrony cywilnej z podziałem kompetencji między gminy, powiaty, województwa i rząd — od wójta po ministra MSWiA (art. 9–15 druku 749 — wymienia organy i ich zadania na każdym szczeblu administracji)
- 2Z chwilą stanu wojennego ochrona ludności, jej organy, podmioty i zasoby przekształcają się w obronę cywilną; ministrem MSWiA kieruje Szef Obrony Cywilnej (art. 2 ust. 3 i art. 118 — automatyczne przejście z trybu pokojowego w wojenny)
- 3Rada Ministrów zatwierdza czteroletni Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej, który jest podstawą finansowania zadań (art. 6–7 i art. 156 — rządowy plan działań i budżetowy na 4 lata, aktualizowany co 2 lata)
- 4Państwo musi co roku przeznaczać co najmniej 0,3% PKB na ochronę ludności i obronę cywilną, w tym 0,15% PKB z limitu potrzeb obronnych (art. 155 — ustawowy minimalny poziom wydatków)
- 5Powstaje Centralna Ewidencja Zasobów (CEZ) oraz Centralna Ewidencja Obiektów Zbiorowej Ochrony (CEOZO) prowadzona przez KG PSP — rejestry zasobów i schronów uruchamiane w ciągu 12 miesięcy od wejścia ustawy w życie (art. 23–32 i art. 108–112 — państwowe ewidencje zasobów ratowniczych i miejsc schronienia)
- 6W miastach gminy muszą zapewnić schronienie dla co najmniej 50% ludności (w tym 25% w budowlach ochronnych), poza miastami — 25% (w tym 15% w budowlach ochronnych); nowe budynki publiczne i podziemia od 2026 r. muszą spełniać normy schronów (art. 90 oraz art. 93–95 i art. 204 po poprawce 54 — wymogi pojemnościowe i terminy dla nowych inwestycji)
- 7Tworzy System Bezpiecznej Łączności Państwowej (SBŁP) — zabezpieczoną sieć łączności dla administracji, wojska i służb w czasie kryzysu i wojny (art. 74–81 — państwowy system łączności kryzysowej)
- 8Organy muszą prowadzić obowiązkowe ćwiczenia ochrony ludności co najmniej raz na rok — po wcześniejszej poprawce 31 zmieniającej częstotliwość z co 4 lata (art. 53 ust. 2 po poprawce 31 — coroczne sprawdzanie gotowości na zagrożenia)
- 9Tworzy korpus obrony cywilnej z personelu (przydziały mobilizacyjne, ochotnicy, strażacy PSP) i krajowej rezerwy OC z emerytów służb mundurowych; niezgłoszenie się do służby grozi karą do 3 lat więzienia (art. 125–151 oraz art. 176 — mobilizacja cywilna i sankcje karne)
- 10Rząd co 2 lata, do końca kwietnia, przedstawia Sejmowi i Senatowi sprawozdanie z wykonania ustawy; pierwsze do 30 kwietnia 2026 r. (art. 206a po poprawce 56 — parlamentarna kontrola realizacji ustawy)
- 11Zmienia ponad 30 innych ustaw — m.in. samorządowe, o PSP, OSP, zarządzaniu kryzysowym, obronie Ojczyzny, Kodeks karny i wykroczeń (art. 166–196 — dostosowanie całego porządku prawnego do nowego systemu)
Kogo dotyczy
Mieszkańcy Polski i osoby przebywające na jej terytorium; wójtowie, starostowie, marszałkowie województw, wojewodowie i rady samorządów; minister MSWiA, RCB i Rządowy Zespół Ochrony Ludności; Państwowa Straż Pożarna (+2145 etatów) i ok. 11 tys. ochotniczych straży pożarnych; właściciele i zarządcy budynków ze schronami; personel obrony cywilnej i emeryci służb mundurowych w rezerwie OC; służby ratownicze, medyczne, NGO (PCK, harcerstwo, Caritas); nadawcy RTV, operatorzy telekomunikacyjni i wydawcy internetowi (obowiązek bezpłatnego przekazywania alertów); instytucje kultury (plany ochrony zbiorów na wojnę); przedsiębiorcy będący podmiotami ochrony ludności; spółki skarbu państwa i samorządów (dobrowolne wpłaty do funduszu modernizacji).
Praktyczny wpływ
Od 2025 r. gminy i powiaty będą musiały planować zapasy na minimum 3 dni w siedmiu obszarach (woda, żywność, energia itd.), prowadzić plany ewakuacji i coroczne ćwiczenia — to generuje nowe obowiązki organizacyjne i koszty budżetowe JST. Dotychczasowe schrony zostaną uznane za budowle ochronne w ciągu 90 dni od wejścia ustawy w życie, a ich lokalizacja trafi do rejestru CEOZO. Inwestorzy nowych budynków publicznych i podziemnych garaży po 31 grudnia 2025 r. będą musieli projektować miejsca schronienia zgodnie z normami ochronnymi. W razie wojny minister MSWiA przejmie dowodzenie obroną cywilną, a osoby z przydziałem mobilizacyjnym mogą zostać wezwane do służby z ochroną stosunku pracy i świadczeniem dzienne za każdy dzień zadań.
Powiązane głosowania
39 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych