głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 26 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o szczególnych środkach ochrony osób uczestniczących w debacie publicznej (druki nr 2488, 2542 i 2542-A)
Wyniki głosowania
15 maja 2026anty-SLAPP
Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o szczególnych środkach ochrony osób uczestniczących w debacie publicznej
Sejm przyjął w całości ustawę anty-SLAPP (359 głosów za, 23 przeciw, 59 wstrzymało się) — po poprawkach z drugiego czytania projekt idzie dalej w procedurze legislacyjnej do Senatu.
W skrócie
Ustawa ma chronić dziennikarzy, aktywistów, naukowców i innych przed cywilnymi pozwami wyciąganymi po to, by ich uciszyć — wdraża unijną dyrektywę anty-SLAPP (SLAPP — strategiczne powództwo mające stłumić debatę publiczną) i daje sądom narzędzia takie jak kaucja na koszty procesu, szybkie oddalenie pozwu czy grzywny dla powoda. Sejm głosował nad całością projektu już po częściowym dopracowaniu w drugim czytaniu: m.in. poszerzono definicję debaty publicznej, doprecyzowano kryteria rozpoznawania szykany, przeniesiono przepis o stwierdzaniu charakteru pozwu w wyroku do art. 12a oraz odrzucono propozycje Lewicy o zakazie pozwów przez podmioty publiczne i o obowiązku dowodowym po stronie powoda.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 117/2/59/9
- 153/0/0/3
- 31/0/0/1
- 20/0/0/1
- 0/13/0/3
- 15/0/0/0
- 13/0/0/2
- ?Posłowie Niezrzeszeni6/1/0/0
- 0/4/0/0
- 4/0/0/0
- 0/3/0/0
Analiza
15 lipca 2026, 00:43
Co się zmienia
- 1Ustawa w postępowaniu cywilnym (sprawy sądowe o roszczenia pieniężne i niemajątkowe, nie karne) chroni uczestników debaty publicznej przed pozwami mającymi głównie uciszyć krytykę — art. 1 druku 2542 (określa przedmiot ustawy i wyłącza postępowania wyborcze z art. 111 Kodeksu wyborczego)
- 2Debatę publiczną definiuje się szeroko: wypowiedzi i działania w sprawach społecznych, m.in. o zdrowiu, środowisku, korupcji czy podejrzeniu przestępstwa, z dopisaniem wolności sumienia i religii — art. 2 w brzmieniu po poprawkach 3 i 4, druk 2542-A (definicja tematów, których dotyczy ochrona przed szykany)
- 3Pozwany może domagać się kaucji (wpłaty zabezpieczającej koszty procesu) na wniosek; brak wpłaty skutkuje odrzuceniem pozwu, a kaucja nie obejmuje kosztów powództwa wzajemnego — art. 3 druku 2542-A (zabezpieczenie finansowe przed pozwem-szykany)
- 4Organizacje pozarządowe (NGO) statutowo zajmujące się wolnością słowa mogą przystąpić do sprawy za zgodą pozwanego i wnioskować o grzywnę dla powoda — art. 4 i art. 13 ust. 1 po poprawce 16, druk 2542-A (uczestnictwo NGO w postępowaniu i wniosek o sankcję)
- 5Sąd może uznać postępowanie za szykany m.in. przy nieproporcjonalnym roszczeniu, wielokrotnych pozwach, groźbach, przewadze finansowej powoda lub odmowie mediacji — art. 5 po poprawce 9, druk 2542-A (siedem wskazówek dla sądu, kiedy pozew służy uciszeniu debaty)
- 6Przy pozwie oczywiście bezzasadnym (gdy z samej treści widać, że nie ma sensu) sąd stosuje przyspieszoną procedurę z terminem rozstrzygnięcia do 3 miesięcy — art. 7–9 druku 2542 (szybka ścieżka oddalenia pozwu-szykany)
- 7Gdy wyłącznym celem pozwu jest uciszenie debaty, sąd może odrzucić go jako nadużycie prawa procesowego — art. 10–12 druku 2542 (ścieżka odrzucenia pozwu jako niedopuszczalnej czynności procesowej)
- 8Jeśli nie da się zastosować szybszych ścieżek z rozdz. 2 i 3, sąd przy oddaleniu pozwu może w wyroku stwierdzić jego charakter szykany — art. 12a w rozdz. 3a po poprawkach 11 i 17, druk 2542-A (resztkowa ścieżka stwierdzenia szykan w sentencji wyroku)
- 9Powód może dostać grzywnę do 20-krotności minimalnego wynagrodzenia (ok. 93 320 zł), a w szczególnych przypadkach do 100-krotności (ok. 466 600 zł), obowiązek publikacji wyroku i pełny zwrot kosztów adwokata pozwanemu — art. 13–14 druku 2542 (sankcje finansowe i publikacyjne za pozew-szykany)
- 10Polskie sądy będą mogły rozpoznawać odszkodowania za zagraniczne pozwy SLAPP wszczęte poza UE, gdy powód mieszka lub ma siedzibę w Polsce — art. 15 po poprawce 18, druk 2542-A (jurysdykcja krajowa w sprawach transgranicznych)
- 11Nowelizuje się art. 41 Kodeksu postępowania cywilnego — czynności procesowe będące nadużyciem prawa są niedopuszczalne; w sprawach już toczących się przed wejściem ustawy w życie ma zastosowanie ten przepis — art. 18 i art. 19 ust. 2 po poprawce 20, druk 2542-A (częściowa ochrona w starych postępowaniach)
- 12Pełna ochrona anty-SLAPP dotyczy tylko postępowań wszczętych po wejściu ustawy w życie; vacatio legis (termin na przygotowanie przed wejściem w życie) wynosi 14 dni — art. 19 ust. 1 i art. 20 druku 2542 (zakres czasowy stosowania ustawy)
Kogo dotyczy
Dziennikarze, aktywiści, naukowcy, sygnaliści i inni uczestnicy debaty publicznej będący pozwanymi; organizacje pozarządowe (np. stowarzyszenia broniące wolności słowa); powodowie wnoszący pozwy o dobra osobiste i ochronę renomy — w tym firmy, politycy i podmioty publiczne; sądy powszechne; Minister Sprawiedliwości; pełnomocnicy procesowi (adwokaci i radcowie prawni); media i wydawcy.
Praktyczny wpływ
Polska ma wdrożyć unijną dyrektywę przed terminem 7 maja 2026 r. — ustawa rozszerza ochronę także na sprawy krajowe, choć dyrektywa dotyczyła głównie spraw transgranicznych. Osoby krytykujące władzę lub biznes mogą szybciej i taniej wyjść z pozwu-szykany, ale nie zyskają zakazu pozwania ich przez urzędy czy samorządy — taką propozycję Lewicy Sejm odrzucił wcześniej tego samego dnia. 59 wstrzymujących się posłów PiS przy głosowaniu nad całością sugeruje wewnętrzne wahanie w największym klubie co do kształtu ustawy, mimo że większość klubu głosowała za.
Powiązane głosowania
22 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych