głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPkt. 4 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z przekazywaniem informacji do europejskiego pojedynczego punktu dostępu (druki nr 2159 i 2260)
Wyniki głosowania
Sejm uchwalił ustawę wdrażającą unijne przepisy o Europejskim Pojedynczym Punkcie Dostępu (ESAP) — centralnej platformie internetowej, gdzie każdy będzie mógł bezpłatnie sprawdzić informacje finansowe i ESG o bankach, spółkach giełdowych i funduszach z całej Unii. Za głosowało 239 posłów (KO, PSL, Lewica, Polska 2050, Centrum, Razem), 193 wstrzymało się od głosu (głównie PiS i Konfederacja).
W skrócie
Unia Europejska buduje jedną centralną stronę internetową — ESAP (prowadzoną przez europejski nadzór finansowy ESMA) — gdzie inwestor, analityk czy zwykły obywatel znajdzie bezpłatnie sprawozdania finansowe, raporty ESG (czyli o wpływie firmy na środowisko i społeczeństwo) oraz informacje o nadzorze nad każdą instytucją finansową w UE. Ta ustawa nakłada na polskie banki, ubezpieczycieli, fundusze, spółki giełdowe i domy maklerskie obowiązek dostarczania swoich danych do tej platformy — za pośrednictwem KNF, BFG, KRS i innych wyznaczonych organów. Wdrożenie następuje stopniowo: pierwsze obowiązki od lipca 2026 r., kolejne w 2028 r. i 2030 r.
Co się zmienia
- 1KRS staje się «organem zbierającym dane» dla ESAP — spółki przekazują do Krajowego Rejestru Sądowego sprawozdania finansowe, raporty ESG i sprawozdania z badania, a KRS automatycznie przesyła je do platformy ESAP (art. 2 druku 2159, dodający art. 20 ust. 1ga do ustawy o KRS — automatyczny eksport dokumentów z repozytorium KRS do ESAP); obowiązek od 10 stycznia 2028 r., ale tylko do dokumentów za rok obrotowy zaczynający się po 31 grudnia 2026 r.
- 2KNF zostaje wyznaczona głównym organem zbierającym dane dla ESAP z kilkunastu unijnych rozporządzeń, m.in. MAR (o nadużyciach rynkowych), PRIIP (produkty inwestycyjne), PEPP (paneuropejska emerytura), SFDR (ujawnienia zrównoważonego finansowania) i MiCA (kryptoaktywa) (art. 12 druku 2159, dodający art. 3y do ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym)
- 3Wszystkie podmioty zobowiązane muszą uzyskać identyfikator LEI (unikalny kod identyfikujący instytucję na rynku finansowym, nadawany przez KDPW za 220 zł jednorazowo + 220 zł rocznie) i dołączać go jako metadane do każdego przekazywanego dokumentu (art. 63zf ustawy o rachunkowości dodany przez art. 1 pkt 3 druku 2159)
- 4Zakaz PFOF — firmy inwestycyjne nie mogą już otrzymywać płatności za kierowanie zleceń klientów do konkretnych miejsc wykonania (zakaz Payment for Order Flow, implementacja unijnego art. 39a rozporządzenia 600/2014); uchylenie art. 73a ust. 5 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi (art. 11 druku 2159)
- 5Uproszczono definicję «podmiotu systematycznie internalizującego transakcje» (SI — firma inwestycyjna handlująca na własny rachunek poza rynkiem regulowanym): dotyczy teraz wyłącznie akcji i innych udziałowych instrumentów, bez dotychczasowych skomplikowanych kryteriów ilościowych; dla obligacji i innych instrumentów nieudziałowych — status SI staje się dobrowolny po powiadomieniu KNF (art. 11, nowe brzmienie art. 3 pkt 2e i art. 3b ust. 1 ustawy o obrocie)
- 6Nowe kary dla pełnomocników emitentów — kancelarie prawne, doradcy finansowi i biegli rewidenci działający w imieniu spółek giełdowych mogą dostać karę KNF do 4 145 600 zł lub 2% rocznych przychodów (dla firmy) albo do 2 072 800 zł (dla osoby fizycznej) za nieprowadzenie list insiderów (osób mających dostęp do poufnych informacji), co jest nowym obowiązkiem wynikającym z rozporządzenia MAR (art. 176 ust. 2a nowy — art. 11 druku 2159)
- 7Firmy audytorskie badające jednostki zainteresowania publicznego (duże spółki, banki, ubezpieczyciele) mają nowy obowiązek przekazywania PANA (Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego) rocznych sprawozdań z przejrzystości; brak przekazania to nowe wykroczenie zagrożone sankcją (art. 182 ust. 1 pkt 15a nowy — art. 16 druku 2159)
- 8Harmonogram trójstopniowy: 10 lipca 2026 r. — emitenci giełdowi i rynek uprawnień do emisji CO₂; 10 stycznia 2028 r. — rachunkowość, KRS, fundusze inwestycyjne otwarte (UCITS), MAR/PRIIP/PEPP/SFDR; 10 stycznia 2030 r. — banki, ubezpieczyciele, fundusze emerytalne, BFG, biegli rewidenci, domy maklerskie, proxy advisors (art. 19 druku 2159)
Kogo dotyczy
Instytucje finansowe zobowiązane do raportowania: 29 banków komercyjnych i banki hipoteczne, 49 zakładów ubezpieczeń i 1 zakład reasekuracji, 64 towarzystwa funduszy inwestycyjnych (TFI) i zarządzający ASI, fundusze inwestycyjne otwarte (FIO/SFIO), 27 domów maklerskich i 9 biur maklerskich, 2 pracownicze towarzystwa emerytalne i pracownicze fundusze emerytalne, spółki giełdowe notowane na rynku regulowanym i ASO MŚP, doradcy akcjonariuszy ds. głosowania (proxy advisors), emitenci uprawnień do emisji CO₂. Organy publiczne z nowymi zadaniami: KNF (główny organ zbierający dane), BFG, PANA, KRBR, Centralna Informacja KRS. Pośrednicy emitentów: kancelarie prawne, doradcy finansowi i biegli rewidenci działający na rzecz spółek giełdowych (nowe kary). Beneficjenci: inwestorzy instytucjonalni i detaliczni w całej UE uzyskujący bezpłatny dostęp do ujednoliconej bazy danych.
Praktyczny wpływ
Instytucje finansowe będą musiały dostosować systemy IT do nowych formatów raportowania (HTML, PDF, XBRL, XML, Inline XBRL) oraz ustandaryzowanych metadanych według metodyki ISO 20022. KNF szacuje koszt wdrożenia własnych systemów teleinformatycznych na ok. 16,5 mln zł — to i tak znacznie mniej niż 51 tys. EUR zakładane przez Komisję Europejską. Podmioty nieposiadające jeszcze kodu LEI muszą go wyrobić przed złożeniem pierwszych dokumentów do ESAP. Zlikwidowano też biurokratyczny obowiązek corocznego publikowania przez firmy inwestycyjne szczegółowych raportów o jakości wykonywania zleceń (tzw. RTS 27/28, top-5 venues) — to uproszczenie dla domów maklerskich.
Powiązane głosowania
5 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
