głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPkt. 14 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2150 i 2152)
Wyniki głosowania
Sejm uchwalił nowelizację Prawa energetycznego (druk 2150) stosunkiem głosów 234 do 200 — koalicja rządząca przegłosowała ustawę mimo sprzeciwu PiS i Konfederacji. Ustawa wchodzi w życie po 14 dniach od ogłoszenia.
Analiza
08 marca 2026, 11:06
W skrócie
To finalne, trzecie czytanie — Sejm głosował nad całą ustawą po tym, jak wcześniej tego samego dnia odrzucił poprawki opozycji (nr 1–4, 9, 11, 13–15, 18) i przyjął poprawki techniczne (nr 7, 8, 10, 12, 16) oraz jedną poprawkę rządu (nr 17). Ustawa, tzw. pakiet antyblackoutowy, robi kilka rzeczy naraz: wzmacnia odporność sieci energetycznej, upraszcza przyłączanie farm wiatrowych i fotowoltaicznych do sieci, daje konsumentom prawo do umowy prądu ze stałą ceną przez co najmniej rok, i wdraża unijne przepisy chroniące rynek energii przed manipulacjami. Uchwalona ostatecznie głosami koalicji rządzącej (KO, PSL-TD, Lewica, Centrum, Polska 2050), przy zdecydowanym sprzeciwie PiS (179 głosów przeciw) i Konfederacji (16 przeciw).
Co się zmienia
- 1Prawo do umowy ze stałą ceną prądu przez co najmniej rok — sprzedawcy obsługujący ponad 200 000 klientów muszą ją oferować i nie mogą jej wypowiedzieć przed terminem (art. 5 ust. 4g i nowe ust. 4ha–4hb ustawy Prawo energetyczne — chroni odbiorcę przed nagłymi podwyżkami w trakcie trwania umowy)
- 2Prawo do kilku umów na prąd w ramach jednego przyłącza — można mieć np. osobny licznik i umowę dla ładowarki do samochodu elektrycznego bez konieczności budowy nowego przyłącza, pod warunkiem nieprzekroczenia łącznej dopuszczalnej mocy (art. 5 ust. 1ba–1bg — uproszczona procedura bez nowych warunków przyłączenia)
- 3Konkretna definicja ubóstwa energetycznego z liczbowymi progami — za ubogie energetycznie uznaje się m.in. gospodarstwo 1-osobowe zarabiające poniżej 75% płacy minimalnej, które na energię wydaje ponad 10% dochodów miesięcznie (art. 5gb ust. 3–5 — wcześniej definicja była ogólna, teraz są twarde liczby)
- 4Program wsparcia dla odbiorców w ubóstwie energetycznym — taki odbiorca może złożyć wniosek do sprzedawcy prądu o pomoc (raty, odroczenie płatności), a sprzedawca ma obowiązek odpowiedzieć w ciągu 21 dni (art. 5ga — rozszerza dotychczasowe przepisy o nową kategorię wnioskodawców)
- 5Elastyczne i konfigurowalne umowy przyłączeniowe dla OZE — tam gdzie sieć jest przeciążona, operator może przyłączyć instalację z ograniczeniem mocy zamiast całkowicie odmawiać przyłączenia (nowe art. 71 i 72 ustawy Prawo energetyczne — tymczasowe lub stałe ograniczenia zamiast braku dostępu do sieci)
- 6Antyspeculacyjne kaucje i 'kamienie milowe' dla inwestorów energetycznych — inwestor składający wniosek o przyłączenie do sieci wysokiego napięcia zapłaci bezzwrotną opłatę 1 zł/kW za rozpatrzenie wniosku i wniesie kaucję 30–60 zł/kW; jeśli nie uzyska pozwolenia na budowę w określonym terminie, umowa przyłączeniowa wygasa (art. 7 ustawy Prawo energetyczne — ma odblokować moce zajęte przez nieaktywnych inwestorów spekulujących warunkami przyłączenia)
- 7Jawna kolejka przyłączeniowa online — operatorzy sieci muszą publicznie publikować w internecie liczbę wniosków do każdej stacji, status rozpatrywania i dostępne moce przyłączeniowe (art. 7 ust. 3a1–3a6 — realizacja kamienia milowego KPO, reforma G1.2.2)
- 8Wyższe kary za manipulacje na hurtowym rynku energii — dla osób fizycznych minimalna kara za manipulację cenami wyniesie co najmniej 5 mln euro (art. 56 i nowe art. 57a–57f ustawy Prawo energetyczne — wdrożenie unijnego rozporządzenia REMIT nr 2024/1106)
- 9Obowiązkowe liczniki gazowe w nowych budynkach — przy budowie lub wymianie urządzeń konieczna instalacja indywidualnych liczników mierzących rzeczywiste zużycie gazu (implementacja unijnej dyrektywy 2012/27/UE — do tej pory brakowało takiego obowiązku w Polsce)
- 10Sprzedaż prądu przed uzyskaniem koncesji — nowe elektrownie i magazyny energii mogą sprzedawać prąd przez 12 miesięcy (z możliwością przedłużenia o 6 miesięcy) przed otrzymaniem formalnej koncesji, płacąc 'opłatę przedkoncesyjną' (nowe art. 33a–33d ustawy Prawo energetyczne — dotyczy m.in. dużych bloków energetycznych testowanych przed uruchomieniem)
- 11Rozszerzenie cable pooling (współdzielenia przyłącza) — dotychczas wspólne przyłącze mogły dzielić tylko instalacje OZE; teraz mogą to robić wszelkie instalacje łącznie z magazynami energii (zmiany w art. 5 ust. 2a1 — zwiększa efektywność wykorzystania istniejącej infrastruktury sieciowej)
Kogo dotyczy
Odbiorcy prądu w gospodarstwach domowych (prawo do stałej ceny i ochrona przed nagłymi podwyżkami); osoby w ubóstwie energetycznym (nowe progi dochodowe i prawo do programu wsparcia u sprzedawcy); inwestorzy budujący farmy wiatrowe, fotowoltaikę i magazyny energii (nowe zasady przyłączeń, kaucje, kamienie milowe); spekulanci rezerwujący moc przyłączeniową bez realizacji inwestycji (wygasanie umów, kaucje — przepisy działają przeciwko nim); przedsiębiorcy handlujący energią na rynku hurtowym (obowiązkowe strategie zarządzania ryzykiem, wyższe kary za manipulacje); deweloperzy i spółdzielnie budujące nowe budynki (obowiązek montażu liczników gazowych); nowe elektrownie i magazyny energii w fazie rozruchu (możliwość sprzedaży prądu przed koncesją); infrastruktura kolejowa (ułatwienia i dłuższe terminy w procesie przyłączeniowym); Prezes URE — Urząd Regulacji Energetyki (25 nowych etatów i rozszerzone kompetencje nadzorcze)
Praktyczny wpływ
Konsument podpisujący umowę na prąd ze stałą ceną na rok będzie miał gwarancję, że sprzedawca nie może go z niej wyrzucić przed terminem ani jednostronnie zmienić ceny. Właściciel instalacji fotowoltaicznej lub magazynu energii może łatwiej i szybciej uzyskać przyłączenie do sieci — nawet jeśli sieć jest przeciążona, bo zamiast odmowy dostanie umowę z tymczasowym ograniczeniem mocy. Inwestor planujący farmę wiatrową zobaczy online ilu konkurentów złożyło wnioski do tej samej stacji — zanim wyda pieniądze na projekt i aplikację. Operatorzy elektrowni testujących nowe bloki przed uruchomieniem mogą legalnie sprzedawać produkowany prąd zamiast oddawać go po niekorzystnych cenach rynku bilansującego. Firmy handlujące prądem na rynku hurtowym będą musiały co 3 lata przygotowywać strategię zabezpieczania przed wahaniami cen i składać ją do URE — nieposiadanie takiej strategii grozi karami.
Kontrowersje
Ustawa była procedowana w trybie przyspieszonym — rząd wnioskował o skrócenie terminów między czytaniami, powołując się na konieczność realizacji kamieni milowych KPO. Opozycja (PiS) głosowała przeciw całości ustawy i wszystkim poprawkom rządu — nie ze względu na jeden konkretny przepis, ale jako wyraz ogólnego sprzeciwu wobec trybu procedowania i kierunku reformy energetycznej. Konfederacja, która przy niektórych wcześniejszych poprawkach głosowała razem z PiS, w głosowaniu końcowym również zagłosowała przeciw całości ustawy.
Powiązane głosowania
34 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych