głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPkt. 12 Sprawozdanie Komisji o poselskim projekcie uchwały w sprawie działań niezbędnych do zapewnienia spełniania przez Trybunał Konstytucyjny wymogów sądu ustanowionego na mocy prawa, niezawisłego i bezstronnego (druki nr 2316, 2330 i 2330-A)
Wyniki głosowania
Sejm przyjął uchwałę stwierdzającą, że Trybunał Konstytucyjny nie spełnia wymogów niezawisłego i bezstronnego sądu, i wzywającą do wyboru nowych sędziów. Za głosowało 235 posłów, przeciw 197 — koalicja przegłosowała opozycję.
Analiza
14 marca 2026, 09:10
W skrócie
Trybunał Konstytucyjny (TK — najważniejszy sąd w Polsce, który bada czy ustawy są zgodne z Konstytucją) jest od 2015 roku przedmiotem sporu: koalicja rządząca i sądy europejskie twierdzą, że jego skład jest obsadzony z naruszeniem prawa. Sejm przyjął uchwałę, w której oficjalnie stwierdza, że TK — z powodu wadliwie wybranych sędziów i wadliwie powołanych prezesów — nie jest niezawisłym sądem, i wzywa do wyboru nowych, prawidłowych sędziów. Uchwała to polityczna i prawna deklaracja Sejmu, a nie ustawa — nie zmienia prawa automatycznie, ale tworzy ramy do dalszych działań naprawczych i odpowiada na wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 18 grudnia 2025 r., który stwierdził, że Polska naruszyła unijne zobowiązania dotyczące niezawisłości sądownictwa.
Co się zmienia
- 1Sejm oficjalnie stwierdził, że TK z udziałem tzw. 'dublerów' — Mariusza Muszyńskiego, Henryka Ciocha i Lecha Morawskiego, wybranych w grudniu 2015 r. na miejsca już wcześniej obsadzone przez poprzedni Sejm — nie był legalnym sądem; problem trwa nadal, bo ich następcy Justyn Piskorski i Jarosław Wyrembak nadal zasiadają w TK (druk 2316, treść uchwały — wyrok TK K 34/15 z 3 grudnia 2015 r. sam stwierdził ten wybór za niekonstytucyjny)
- 2Sejm uznał powołanie Julii Przyłębskiej na Prezesa TK (grudzień 2016 – listopad 2024) za wadliwe prawnie — odbyło się bez wymaganej uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów TK i z udziałem 'dublerów' (druk 2316 — oznacza to, że przez 8 lat wszystkie składy orzekające wyznaczane przez Przyłębską były tworzone z naruszeniem prawa)
- 3Sejm stwierdził, że obecny Prezes TK Bogdan Święczkowski objął urząd z tymi samymi wadami co Przyłębska — w Zgromadzeniu Ogólnym, które go wybrało, głosowali sędziowie zasiadający w TK nielegalnie (druk 2316 — wyznaczane przez niego składy orzekające są dotknięte tym samym brakiem)
- 4Sejm potwierdził, że Roman Hauser, Andrzej Jakubecki i Krzysztof Ślebzak zostali prawidłowo wybrani na sędziów TK w 2015 r. na kadencję od 7 listopada 2015 r., ale Prezydent Andrzej Duda bezprawnie odmówił odebrania od nich ślubowania — co sam TK stwierdził w wyroku K 34/15 (druk 2316 — ślubowanie to formalna przysięga, po której sędzia może objąć urząd)
- 5Sejm wezwał do niezwłocznego wyboru nowych sędziów TK na wolne miejsca, z uwzględnieniem potrzeby odbudowy zaufania publicznego, tak by Trybunał mógł faktycznie pełnić swoją konstytucyjną rolę strażnika praw obywatelskich (druk 2316, ostatni akapit uchwały)
- 6Uchwała powołuje się na wyrok TSUE z 18 grudnia 2025 r. w sprawie C-448/23 Komisja Europejska przeciwko Polsce, w którym UE stwierdziła, że Polska naruszyła art. 19 ust. 1 Traktatu o UE (zobowiązanie do zapewnienia skutecznej ochrony sądowej) (druk 2316, uzasadnienie — wyrok ten nadał kryzysowi TK wymiar unijny i nałożył na Polskę obowiązek naprawienia sytuacji)
- 7Wcześniej tego samego dnia Sejm odrzucił wniosek PiS o wyrzucenie uchwały w całości oraz odrzucił wniosek mniejszości posła Zimocha o dopisanie zdania o szansie na przywrócenie publikowania wyroków TK (druk 2330-A — uchwała przeszła w oryginalnym brzmieniu, bez poprawek)
Kogo dotyczy
Sędziowie TK kwestionowani przez koalicję — Justyn Piskorski, Jarosław Wyrembak i Prezes Bogdan Święczkowski (ich pozycja staje się jeszcze bardziej niepewna politycznie i prawnie); obywatele, którzy złożyli skargi konstytucyjne do TK i czekają na rozpatrzenie swoich spraw; sądy powszechne i administracyjne, które muszą zdecydować jak traktować wyroki TK z lat 2016–2024 (część już je ignoruje, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego i NSA); Polska jako państwo UE, zobowiązana do wykonania wyroku TSUE z 18 grudnia 2025 r.
Praktyczny wpływ
Uchwała Sejmu nie jest ustawą — nie unieważnia automatycznie żadnych wyroków TK ani nie odwołuje żadnych sędziów. Jej realne znaczenie jest trojakie: po pierwsze, wzmacnia legitymację polityczną Sejmu do przeprowadzenia wyboru nowych sędziów TK w miejsce tych uznanych za nielegalnie obsadzonych; po drugie, tworzy argument prawny w postępowaniach przed sądami europejskimi, skoro Polska jest zobowiązana wykonać wyrok TSUE C-448/23; po trzecie, tysiące wyroków TK z lat 2016–2024 pozostaje w prawnej szarej strefie — część sądów już je pomija, a uchwała umacnia tę praktykę, choć jej nie nakazuje.
Kontrowersje
To jeden z najbardziej spornych tematów polskiej polityki ostatniej dekady. Spór sięga przełomu 2015/2016 r., gdy PiS wybrał pięciu sędziów TK zamiast trzech (obsadzając miejsca już zajęte) — sam TK stwierdził to za niekonstytucyjne, ale Prezydent Duda mimo to odebrał ślubowanie od „dublerów" i odmówił go prawidłowo wybranym sędziom. PiS twierdzi, że koalicja dąży do nielegalnego przejęcia TK i niszczy konstytucyjny porządek, a uchwała to zamach na Trybunał. Koalicja i sądy europejskie — ETPC (Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu) w sprawach Xero Flor i M.L. przeciwko Polsce oraz TSUE w sprawie C-448/23 — twierdzą odwrotnie: że to właśnie obsada TK z 2015–2016 r. była nielegalna i Polska musi to naprawić. Spór ma bezpośrednie skutki prawne: wyroki TK z okresu kryzysu są przez część sądów traktowane jako niewiążące, co tworzy chaos prawny dotykający zwykłych obywateli czekających na rozstrzygnięcia swoich spraw.
Powiązane głosowania
2 inne głosowania w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
