wniosek o odrzucenie w całości projektu.
OdrzuconoPkt. 3 Sprawozdanie Komisji o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1346, 1988 i 1988-A)
Wyniki głosowania
Sejm odrzucił wniosek o wyrzucenie do kosza całej ustawy przyznającej językowi śląskiemu status języka regionalnego — tym samym projekt żyje i trafi pod dalsze głosowanie. Za odrzuceniem ustawy głosowało 197 posłów (głównie PiS i Konfederacja), przeciw 242 (koalicja rządząca).
Analiza
09 marca 2026, 19:24
W skrócie
Chodzi o ustawę, która wpisuje język śląski do polskiego prawa obok języka kaszubskiego jako oficjalny język regionalny — czyli taki, który ma urzędową ochronę, może być nauczany w szkołach i wspierany z budżetu państwa. Głosowanie dotyczyło wniosku PiS o wyrzucenie całego projektu w pierwszym możliwym momencie — wniosek przepadł, więc prace nad ustawą trwają dalej. Gdyby ustawa ostatecznie weszła w życie, około 530 tysięcy Ślązaków zyskałoby formalne uznanie swojej mowy przez państwo.
Co nie weszło w życie
- 1Język śląski wpisany obok kaszubskiego jako drugi język regionalny w Polsce — art. 1 pkt 3 druku 1988 zmienia art. 19 ust. 2 ustawy o mniejszościach z 2005 r. (dotąd jedynym językiem regionalnym był kaszubski; teraz byłoby ich dwa).
- 2Dwie osoby reprezentujące społeczność śląskojęzyczną wejdą do Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych — art. 1 pkt 6 druku 1988 zmienia art. 24 ust. 1 pkt 3 (komisja to organ doradczy rządu, gdzie mniejszości negocjują swoje sprawy z władzą).
- 3Nauka języka śląskiego w szkołach możliwa od roku szkolnego 2026/2027 — art. 14 druku 1988 (chodzi o możliwość składania wniosków o organizację lekcji języka śląskiego jako języka regionalnego, analogicznie jak dziś język kaszubski).
- 4Dotacje państwowe na ochronę i rozwój języka śląskiego przyznawane od 2027 roku — art. 12 druku 1988 (dotacje z budżetu na działalność organizacji zachowujących język, np. słowniki, teatr, media).
- 5W ustawie o radiofonii i telewizji nadawcy dostają lżejszy wymóg polskojęzycznej zawartości, jeśli prowadzą programy dla społeczności śląskiej — art. 4 druku 1988 zmienia art. 15 ustawy o radiofonii (KRRiT — Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji — wyda rozporządzenie doprecyzowujące proporcje).
- 6Słowo 'język regionalny' zmienione na 'języki regionalne' (liczba mnoga) w tytule ustawy i w kilku innych ustawach: o prawie geodezyjnym i kartograficznym, o systemie oświaty, o prawie oświatowym, o działalności pożytku publicznego, o urzędowych nazwach miejscowości, prawie zamówień publicznych i ustawie koncesyjnej — art. 2–11 druku 1988 (to zmiany techniczne dostosowujące wszystkie przepisy do faktu, że regionalnych języków jest teraz dwa).
Kogo dotyczy
Przede wszystkim około 530–585 tysięcy osób, które w spisie powszechnym z 2021 roku zadeklarowały narodowość śląską lub posługiwanie się językiem śląskim w domu. Bezpośrednio: uczniowie i nauczyciele szkół na Śląsku (możliwość lekcji języka śląskiego), organizacje kulturalne zajmujące się językiem i kulturą śląską (dostęp do dotacji), lokalne samorządy gminne zobowiązane do prowadzenia ewidencji i raportowania, nadawcy radiowi i telewizyjni z koncesjami na programy regionalne dla mniejszości.
Praktyczny wpływ
Dla zwykłego Ślązaka uznanie języka śląskiego w ustawie ma przede wszystkim znaczenie symboliczne i prestiżowe — mowa, którą znał od dziecka, przestaje być z perspektywy prawa „tylko gwarą" i staje się pełnoprawnym językiem regionalnym. W praktyce oznacza to, że szkoła na Śląsku będzie mogła wnioskować o prowadzenie lekcji języka śląskiego finansowanych z budżetu państwa — analogicznie jak dziś około 25 tysięcy dzieci uczy się kaszubskiego. Organizacje śląskie będą mogły ubiegać się o granty z puli przeznaczonej wcześniej wyłącznie dla Kaszubów i mniejszości narodowych. Język śląski będzie też mógł pojawić się w lokalnych urzędach i na tablicach miejscowości.
Kontrowersje
To jedna z bardziej polaryzujących ustaw kulturowych ostatnich lat. Projekt był już wcześniej uchwalony przez Sejm w 2024 roku, ale zawetowany przez prezydenta Andrzeja Dudę — obecny projekt to ponowna próba. Spór polityczny nakłada się na spór językoznawczy: część badaczy i PiS twierdzą, że śląski to dialekt języka polskiego, a nie odrębny język, i że nadanie mu statusu regionalnego jest sztucznym kreowaniem separatyzmu. Zwolennicy ustawy (w tym sami autorzy uzasadnienia) odpierają, że rozróżnienie język–dialekt jest kwestią prawno-polityczną, nie językoznawczą, i że kaszubski miał dokładnie ten sam problem przed 2005 rokiem. Niemal stuprocentowy podział głosów wzdłuż linii rządząca koalicja kontra PiS/Konfederacja odzwierciedla głębszy spór o tożsamość regionalną na Śląsku.
Powiązane głosowania
1 inne głosowanie w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
