głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 6 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych (druki nr 1678, 1718 i 1718-A)
Wyniki głosowania
Sejm przyjął w całości rządowy projekt ustawy (258 głosów za, 182 przeciw) — asesorzy sądowi będą mogli orzekać we wszystkich sprawach wydziałów rodzinnych i nieletnich, a ustawa trafi dalej w procedurę legislacyjną (do Senatu).
Analiza
18 czerwca 2026, 21:01
W skrócie
Prawo o ustroju sądów powszechnych (ustawa regulująca organizację sądów powszechnych) dotąd zabraniało asesorom sądowym (sędziom na stażu po aplikacji sędziowskiej) rozstrzygania spraw rodzinnych i nieletnich — rozwodów, alimentów, opieki nad dziećmi, spraw nieletnich czy ubezwłasnowolnienia. Rząd argumentował, że wydziały te są przeciążone, a brak kadry opóźnia sprawy. Sejm przegłosował zmianę: asesorzy będą mogli orzekać w tych sprawach, a prezes sądu rejonowego (szef sądu pierwszej instancji) przez rok od wejcia ustawy w życie będzie mógł przenieść chętnych asesorów do wydziałów rodzinnych i nieletnich.
Co się zmienia
- 1Asesorzy sądowi nie będą już wyłączeni z orzekania w sprawach rodzinnych, opiekuńczych, nieletnich, uzależnień i opiekuńczych — art. 1 druku 1678 uchyla art. 2 § 1a pkt 3 Prawa o ustroju sądów powszechnych (przepis, który dotąd zabraniał asesorom rozstrzygać sprawy wymienione w art. 12 § 1 pkt 3 tej ustawy, m.in. o rozwód, alimenty, opiekę nad dzieckiem i sprawy nieletnich)
- 2Prezes sądu rejonowego przez rok od wejścia ustawy w życie będzie mógł za zgodą asesora przenieść go do wydziału rodzinnego i nieletnich — art. 2 druku 1678 (przepis przejściowy ułatwiający szybkie wzmocnienie kadry w przeciążonych wydziałach, niezależnie od zwykłych zasad przenoszenia między wydziałami z art. 22a § 4 Prawa o ustroju sądów powszechnych)
- 3Ustawa wejdzie w życie po 14 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw — art. 3 druku 1678 (krótki termin vacatio legis, czyli okresu na przygotowanie się sądów do nowych zasad)
Kogo dotyczy
Asesorzy sądowi (ok. 815 etatów w sądach rejonowych), sędziowie wydziałów rodzinnych i nieletnich, prezesi sądów rejonowych, aplikanci aplikacji sędziowskiej (szkolenie sędziowskie) zainteresowani pracą w tych wydziałach, strony postępowań rodzinnych i nieletnich (w 2024 r. wpływ tych spraw wyniósł 717 078), w tym dzieci, rodziny, osoby starsze i z niepełnosprawnościami.
Praktyczny wpływ
Wydziały rodzinne i nieletnie — gdzie jeden sędzia załatwiał średnio ponad 1500 spraw rocznie, a postępowanie trwało w 2024 r. średnio 5 miesięcy i 6 dni — mogą zyskać dodatkowych orzeczników, co rząd liczy na skrócenie kolejek. Jednocześnie część etatów asesorskich może odejść z innych wydziałów sądów rejonowych, a w najdelikatniejszych sprawach (opieka nad dzieckiem, ubezwłasnowolnienie) decyzje mogą zapadać od osób młodszych i na wcześniejszym etapie kariery sędziowskiej.
Kontrowersje
Część środowiska sędziowskiego (m.in. Stowarzyszenie Sędziów Polskich Iustitia i Ogólnopolskie Stowarzyszenie Sędziów „Sędziowie RP”) twierdzi, że dopuszczenie asesorów do spraw rodzinnych obniża standard orzekania — to młode osoby bez wystarczającego doświadczenia życiowego do decyzji o dzieciach i opiece. Rząd odpowiada, że kryzys kadrowy w sądach rodzinnych zagraża bezpieczeństwu osób wymagających szybkiej ochrony prawnej, a przyczyną problemu jest też nieobsadzanie wolnych stanowisk sędziowskich przez ministra sprawiedliwości.
Powiązane głosowania
2 inne głosowania w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
