głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 4 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wzmocnienia nadzoru sądowego nad kontrolą operacyjną (druki nr 2411, 2820 i 2820-A)
Wyniki głosowania
31 lipca 2026kontrola operacyjna
Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wzmocnienia nadzoru sądowego nad kontrolą operacyjną
Sejm uchwalił ustawę wzmacniającą sądowy nadzór nad inwigilacją prowadzoną przez 8 polskich służb — Policję, ABW, CBA, Straż Graniczną i inne. Za głosowało 264 posłów (m.in. KO, PSL-TD, Lewica, Konfederacja), 176 wstrzymało się (głównie PiS i Ruch Polska 2050... przepraszam — PiS i RozwojPlus), 1 głosował przeciw.
W skrócie
Ustawa nakłada na 8 polskich służb specjalnych i mundurowych nowe obowiązki: muszą na bieżąco informować sądy i prokuratorów o prowadzonej inwigilacji, a sądy i prokuratorzy dostają prawo jej natychmiastowego przerwania. Sądy muszą też odtąd uzasadniać swoje decyzje o zgodzie na podsłuch — czego wcześniej nie było. W tym samym posiedzeniu Sejm odrzucił wcześniejszym głosowaniem 18 poprawek Razem, które chciały pójść dalej: informować inwigilowanych obywateli o fakcie inwigilacji i dać im prawo do odszkodowania od Skarbu Państwa.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 154/0/0/2
- 0/1/138/8
- 3/0/34/3
- 32/0/0/0
- 21/0/0/0
- 14/0/0/2
- 15/0/0/0
- 14/0/0/1
- ?Posłowie Niezrzeszeni4/0/1/2
- 3/0/0/1
- 4/0/0/0
- 0/0/3/0
Analiza
31 lipca 2026, 16:23
Co się zmienia
- 1Sądy okręgowe muszą teraz uzasadniać każde postanowienie o zarządzeniu, przedłużeniu lub odmowie inwigilacji (art. 1 pkt 1 druku 2820, nowe brzmienie art. 19 ust. 10 ustawy o Policji — do tej pory sąd mógł wyrazić zgodę na podsłuch bez żadnego uzasadnienia).
- 2Służby muszą informować jednocześnie sąd I prokuratora o wynikach i przebiegu inwigilacji — dotychczas obowiązek dotyczył tylko prokuratora (art. 1 pkt 2 druku 2820, art. 19 ust. 14 — rozszerzenie istniejącego obowiązku na sąd; na żądanie sądu lub prokuratora służba musi też ujawnić zebrane materiały w trakcie inwigilacji).
- 3Nowe uprawnienie: sąd okręgowy i właściwy prokurator mogą w każdej chwili nakazać przerwanie trwającej inwigilacji (art. 1 pkt 3 druku 2820, nowy art. 19 ust. 14a — całkowicie nowa kompetencja; wcześniej po wydaniu zgody przez sąd nikt nie mógł jej cofnąć w trakcie).
- 4Materiały z inwigilacji, które są niedopuszczalne jako dowody w sądzie, muszą być zniszczone w ciągu 3 miesięcy (z możliwością przedłużenia o 3 miesiące), a sąd i prokurator muszą być o zniszczeniu niezwłocznie poinformowani (art. 1 pkt 4 druku 2820, art. 19 ust. 15j — ujednolicenie terminu i poszerzenie kręgu informowanych o sąd).
- 5INW — Inspektor Nadzoru Wewnętrznego, organ nadzorujący funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, SOP i straży pożarnej — traci prawo do prowadzenia własnej inwigilacji i zakupu kontrolowanego (art. 3 pkt 2 druku 2820 — uchylenie art. 11n i 11o jako nieproporcjonalnych wobec nadzorczego, nie operacyjnego, charakteru tej instytucji).
- 6Minister Spraw Wewnętrznych zobowiązany do corocznego składania Sejmowi i Senatowi pisemnej informacji o stosowaniu inwigilacji przez Straż Graniczną — termin: do 30 czerwca każdego roku, pierwsza informacja do 30 czerwca 2027 r. (art. 2 pkt 7 druku 2820, nowy art. 9e ust. 21 — nowy obowiązek sprawozdawczy wobec parlamentu).
- 7Wszystkie powyższe zmiany stosują się jednolicie do 8 służb: Policji, Straży Granicznej, Żandarmerii Wojskowej, ABW, CBA, SKW (Służba Kontrwywiadu Wojskowego), KAS (Krajowa Administracja Skarbowa) i SOP (Służba Ochrony Państwa) — art. 1–9 druku 2820.
- 8Nowe przepisy nie działają wstecz — nie stosują się do inwigilacji zarządzonej przed wejściem ustawy w życie (art. 10 druku 2820). Ustawa wchodzi w życie po 30 dniach od ogłoszenia (art. 13).
Kogo dotyczy
Szefowie 8 służb uprawnionych do inwigilacji (Policja, Straż Graniczna, ABW, CBA, Żandarmeria Wojskowa, SKW, KAS, SOP) — nowe obowiązki informacyjne i organizacyjne. Sądy okręgowe (17 właściwych miejscowo, w tym SO Warszawa i Wojskowy SO Warszawa) oraz prokuratorzy — nowe kompetencje nadzorcze i prawo przerwania inwigilacji. Inspektor Nadzoru Wewnętrznego — traci uprawnienia do prowadzenia inwigilacji. Obywatele objęci lub potencjalnie objęci kontrolą operacyjną — pośrednio lepiej chronieni przez wzmocniony nadzór zewnętrzny, ale bez żadnych bezpośrednich praw do informacji czy odwołania (poprawki Razem dające takie prawa zostały odrzucone w poprzednim głosowaniu).
Praktyczny wpływ
Sąd i prokurator stają się realnym, aktywnym nadzorcą inwigilacji — nie tylko organem wydającym zgodę na początku, ale kontrolerem przez cały czas jej trwania. Dotychczas po wydaniu zgody sądowej nikt z zewnątrz nie mógł wkroczyć; teraz mogą to zrobić w dowolnym momencie. W praktyce oznacza to, że służba prowadząca podsłuch musi liczyć się z tym, że może on zostać przerwany, jeśli sąd lub prokurator uzna go za nieuzasadniony. Ustawa nie daje jednak inwigilowanym obywatelom żadnych bezpośrednich uprawnień — nie dowiedzą się o fakcie inwigilacji, nie mogą się odwołać ani żądać odszkodowania. To rozwiązanie, które szło dalej, zostało odrzucone przez Sejm godzinę wcześniej.
Kontrowersje
Ustawa przeszła szerokim poparciem, ale jej zakres jest przedmiotem realnego sporu. Koalicja rządząca (KO, Lewica, PSL-TD, Polska2050), głosując za główną ustawą, odrzuciła wcześniej poprawki Razem wprowadzające obowiązek informowania obywateli o tym, że byli inwigilowani — rozwiązanie stosowane w wielu państwach demokratycznych i rekomendowane przez organizacje praw człowieka. Debata toczy się w cieniu afery Pegasusa, gdzie ofiary inwigilacji przez lata nie wiedziały, że były śledzone przez poprzedni rząd PiS. PiS wstrzymał się od głosu (138 posłów), nie popierając ani nie odrzucając ustawy, co jest trudne do wyjaśnienia bez oficjalnego stanowiska klubu.
Powiązane głosowania
1 inne głosowanie w tym procesie legislacyjnym
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych