wniosek o przystąpienie do drugiego czytania bez kierowania projektu do komisji
OdrzuconoPunkt porządku obrad
Pkt. 23 Pierwsze czytanie przedstawionego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projektu ustawy o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz ustawy - Kodeks karny (druk nr 1760) - kontynuacja
Wyniki głosowania
17 lipca 2026zakaz banderyzmu
Pierwsze czytanie przedstawionego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projektu ustawy o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji…
Sejm odrzucił wniosek o przejście od razu do drugiego czytania projektu prezydenckiego (druk 1760) bez kierowania go do komisji — 199 posłów było za, 241 przeciw.
W skrócie
Chodzi o prezydencki projekt, który ma precyzyjniej nazwać zbrodnie OUN-B i UPA (w tym ludobójstwo na Wołyniu), karać za publiczne propagowanie ideologii banderowskiej oraz ostrzej karać nielegalne przekraczanie granicy i przerzut ludzi. Głosowano jednak nie nad samą ustawą, tylko nad tym, czy pominąć pracę w komisji i od razu iść do drugiego czytania. Wniosek przepadł, więc projekt nie omija komisji tą ścieżką.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 176/0/0/10
- 0/152/0/4
- 0/32/0/0
- 0/21/0/0
- 14/0/0/2
- 0/14/0/1
- 0/14/0/1
- ?Posłowie Niezrzeszeni3/4/0/1
- 3/0/0/1
- 0/4/0/0
- 3/0/0/0
Analiza
17 lipca 2026, 11:16
Co nie weszło w życie
- 1W ustawie o IPN doprecyzowano, że chodzi o zbrodnie członków i współpracowników OUN frakcji Bandery, UPA oraz innych ukraińskich formacji kolaborujących z III Rzeszą — zamiast ogólnego sformułowania „ukraińskich nacjonalistów”, które Trybunał Konstytucyjny uznał za nieprecyzyjne (art. 1 pkt 1 lit. a tiret trzecie ustawy o IPN w brzmieniu z druku 1760 — określa, jakiego rodzaju zbrodnie IPN dokumentuje i bada).
- 2Nowe brzmienie art. 2a ustawy o IPN wprost uznaje za takie zbrodnie ludobójstwo na terytorium II RP w latach 1943–1945 oraz inne akty przemocy i terroru wobec Polaków i obywateli polskich innych narodowości (art. 2a — definicja, którą stosuje się przy ściganiu m.in. zaprzeczania tym zbrodniom na podstawie art. 55 ustawy o IPN).
- 3Do Kodeksu karnego dopisano zakaz publicznego propagowania ideologii OUN-B i UPA — obok nazizmu, komunizmu i faszyzmu, z karą jak w art. 256 § 1, czyli do 3 lat więzienia (art. 256 § 1a k.k. — karze za publiczne szerzenie wskazanych ideologii).
- 4Za nielegalne przekroczenie granicy z użyciem przemocy, groźby, podstępu lub w grupie górna granica kary rośnie z 3 do 5 lat więzienia (art. 264 § 2 k.k.).
- 5Za organizowanie innym nielegalnego przekraczania granicy kara rośnie z przedziału 6 miesięcy–8 lat do 2–12 lat więzienia (art. 264 § 3 k.k.).
- 6Ustawa miałaby wejść w życie po 14 dniach od ogłoszenia (art. 3 projektu).
Kogo dotyczy
IPN i prokuratura (ściganie zaprzeczania zbrodniom i propagowania ideologii), osoby publicznie gloryfikujące OUN-B/UPA lub zaprzeczające ludobójstwu na Wołyniu, organizatorzy i uczestnicy nielegalnego przekraczania granicy, Straż Graniczna i sądy karne.
Praktyczny wpływ
Gdyby projekt wszedł w życie, publiczne pokazywanie symboliki i ideologii banderowskiej oraz relatywizowanie rzezi wołyńskiej mogłoby łatwiej kończyć się sprawą karną; przemytnicy ludzi i osoby forsujące granicę siłą lub w grupie ryzykowaliby wyraźnie dłuższymi wyrokami. Samo to głosowanie oznacza tylko, że Sejm nie zgodził się na przyspieszenie bez pracy komisji — merytoryczne rozstrzygnięcie jeszcze przed nami.
Kontrowersje
Projekt wpisuje się w spór o polsko-ukraińską pamięć historyczną: zakaz „banderyzmu” i karanie za gloryfikację OUN-B/UPA są dla części opinii publicznej kwestią sprawiedliwości wobec ofiar Wołynia, a dla krytyków — ryzykiem napięć z Ukrainą i ograniczenia wolności słowa wokół ocen historycznych; uzasadnienie powołuje się też na wyrok TK z 2019 r. (K 1/18), który uchylił wcześniejsze, zbyt nieostre przepisy o „ukraińskich nacjonalistach”.
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych