głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPkt. 6 Sprawozdanie Komisji o senackim projekcie ustawy o zmianie ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (druki nr 1651 i 2280)
Wyniki głosowania
Sejm niemal jednogłośnie (436 za, 1 przeciw) uchwalił ustawę, która naprawia wieloletnią niesprawiedliwość: osoby, które w czasach PRL walczyły z komunizmem jako nieletnie i zostały za to ukarane przez sąd dla nieletnich, będą mogły teraz ubiegać się o status osoby represjonowanej z powodów politycznych i związane z nim świadczenia.
W skrócie
Od 2015 roku istnieje ustawa, która przyznaje specjalny status i comiesięczne pieniądze osobom represjonowanym przez komunistyczne władze PRL za walkę o wolność. Problem w tym, że prawo to pomijało osoby, które robiły dokładnie to samo, ale jako dzieci — bo sądy stosowały wobec nieletnich środki wychowawcze lub poprawcze zamiast wyroków karnych, i przez to formalnie nie „pasowali" do definicji. Nowa ustawa — z inicjatywy Senatu, zainspirowana wnioskiem Rzecznika Praw Obywatelskich — zamyka tę lukę: jeśli ktoś w latach 1956–1990 działał na rzecz niepodległości Polski jako nieletni i orzeczono wobec niego środek poprawczy lub wychowawczy, może teraz ubiegać się o status osoby represjonowanej.
Co się zmienia
- 1Rozszerzenie definicji 'osoby represjonowanej z powodów politycznych' (art. 3 pkt 4 ustawy z 2015 r., zmieniony przez art. 1 druku 2280 — przepis ten wylicza, kto kwalifikuje się jako ofiara represji politycznych PRL) o osoby, wobec których sąd dla nieletnich lub sąd rodzinny orzekł środek poprawczy lub wychowawczy za działalność antykomunistyczną w latach 1956–1990 — dotychczas ta kategoria osób była wykluczona, bo nie miały wyroku karnego.
- 2Ustawa wchodzi w życie 14 dni po ogłoszeniu (art. 2 druku 2280 — standardowe 'vacatio legis', czyli czas między opublikowaniem prawa a jego wejściem w życie, dający czas na przygotowanie się instytucjom i obywatelom).
Kogo dotyczy
Szacunkowo 264 osoby (według samego rządu — około 100), które w czasach PRL jako nieletnie (dzieci i młodzież w wieku do 17 lat) angażowały się w działalność antykomunistyczną i dostały za to sądowy nakaz środka poprawczego lub wychowawczego — dziś są to osoby w wieku ok. 54–86 lat. Pośrednio: Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (będzie rozpatrywać nowe wnioski), Instytut Pamięci Narodowej (będzie weryfikować dokumenty historyczne), ZUS (będzie wypłacać przyznane świadczenia).
Praktyczny wpływ
Osoby, których dotyczy zmiana, będą mogły złożyć wniosek do Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o oficjalne potwierdzenie statusu osoby represjonowanej. Po jego uzyskaniu przysługiwać im będą m.in.: comiesięczne świadczenie pieniężne (ok. 1879 zł — na poziomie najniższej emerytury), świadczenie wyrównawcze (przeciętnie ok. 1063 zł), ulgi na przejazdy komunikacją miejską i krajową, prawo do świadczeń zdrowotnych poza kolejką i do specjalisty bez skierowania, pierwszeństwo w domach pomocy społecznej oraz dodatkowe 5 dni urlopu rocznie. Łączny koszt dla budżetu państwa szacowany jest na ok. 9,3 mln zł rocznie (przy założeniu 264 beneficjentów) lub ok. 39,7 mln zł przez 10 lat (przy rządowym szacunku ok. 100 beneficjentów).
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
