głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPkt. 29 Sprawozdanie Komisji o pilnym rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o rachunkowości (druki nr 2277 i 2279)
Wyniki głosowania
Sejm uchwalił ustawę zwalniającą część dużych firm z obowiązku sporządzania raportów ESG za lata 2025 i 2026 — koalicja rządząca była za, PiS i Razem przeciw.
Analiza
08 marca 2026, 09:52
W skrócie
Duże firmy giełdowe i spółki interesu publicznego musiały od niedawna publikować raporty ESG — czyli opisywać swój wpływ na środowisko, prawa pracownicze i sposób zarządzania. Unia Europejska w ramach pakietu „Omnibus I" postanowiła zawęzić ten obowiązek tylko do największych firm (ponad 1000 pracowników I ponad 450 mln euro przychodów). Ta ustawa pozwala polskim firmom, które zmieszczą się poniżej tych progów, skorzystać ze zwolnienia już teraz — za lata 2025 i 2026 — zamiast czekać na pełne przepisanie polskiego prawa. Termin złożenia raportu za 2025 rok upływał 31 marca 2026 r., stąd tryb pilny.
Co się zmienia
- 1Dodano art. 84a (przepis epizodyczny — tymczasowy, obowiązujący tylko przez określony czas) do ustawy o rachunkowości: firmy z tzw. pierwszej fali CSRD mogą dobrowolnie zrezygnować ze sporządzania raportu ESG za lata 2025 i 2026 — przepis daje możliwość, nie nakaz (art. 84a ust. 1 druku 2277).
- 2Progi zwolnienia: firma może zrezygnować, jeśli NIE przekracza 1000 pracowników LUB NIE przekracza 1,9 mld zł przychodów netto ze sprzedaży — wystarczy spełnienie jednego z warunków; warunek musi być zachowany w danym roku i roku poprzednim (art. 84a ust. 1 pkt 1–2 — kwota 1,9 mld zł odpowiada 450 mln euro z dyrektywy UE po przeliczeniu kursem z Dziennika Urzędowego UE z 19 lutego 2026 r.).
- 3Zwolnienie obejmuje też spółki dominujące w grupach kapitałowych — dla nich próg przychodów wynosi 1,9 mld zł po wyłączeniach konsolidacyjnych lub 2,28 mld zł przed wyłączeniami (art. 84a ust. 2 — wyłączenia konsolidacyjne to eliminacja transakcji wewnętrznych grupy przy sporządzaniu skonsolidowanego sprawozdania).
- 4Decyzję o skorzystaniu ze zwolnienia podejmuje kierownik jednostki (prezes lub zarząd) — ustawa nie zwalnia automatycznie, każda firma decyduje samodzielnie (art. 84a ust. 3 druku 2277).
- 5Firmy, które przed wejściem ustawy w życie zawarły umowy z audytorem na atestację raportu ESG, zachowują status raportowania obowiązkowego — wsteczna zmiana zasad nie następuje (uzasadnienie druku 2277, zasada pewności prawa i ochrony zaufania).
- 6Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw — bez okresu vacatio legis, co wynika z konieczności zdążenia przed terminem sprawozdawczym 31 marca 2026 r. (art. 2 druku 2277).
Kogo dotyczy
Szacunkowo ok. 133 dużych firm giełdowych i spółek interesu publicznego (banki, ubezpieczyciele, spółki notowane na GPW) z tzw. pierwszej fali CSRD, które nie przekraczają nowych progów; ok. 15 firm audytorskich, które miały atestować te raporty i które mogą stracić część zleceń; inwestorzy indywidualni i instytucjonalni (fundusze, banki) korzystający z danych ESG do oceny ryzyka; organizacje pozarządowe i związki zawodowe monitorujące działania firm w obszarze środowiska i praw pracowniczych.
Praktyczny wpływ
Firmy korzystające ze zwolnienia mogą zaoszczędzić średnio ok. 409 tys. zł rocznie na kosztach przygotowania raportu i jego atestacji — łączna szacowana oszczędność dla całej grupy to ok. 108,8 mln zł za oba lata (54,4 mln zł rocznie, wyliczone w OSR do druku 2277). Jednocześnie zmniejszy się dostępność publicznie dostępnych danych ESG dla banków, funduszy i organizacji społecznych, co może utrudnić ocenę ryzyk klimatycznych i społecznych polskich firm przez zewnętrznych interesariuszy.
Kontrowersje
Ustawa była procedowana w trybie pilnym zanim dyrektywa UE, którą wdrażała, została formalnie opublikowana w Dzienniku Urzędowym UE — co expressis verbis odnotowało MSZ w opinii prawnej (DPUE.950.175.2026), stwierdzając że projekt „odnosi się do aktu prawnego, który na obecnym etapie pozostaje projektem legislacyjnym UE". NSZZ Solidarność sprzeciwiał się ustawie, argumentując że ogranicza dostęp związków zawodowych do danych o firmach i osłabia dialog społeczny gwarantowany dyrektywą CSRD.
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych