głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPkt. 8 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2061, 2175 i 2175-A)
Wyniki głosowania
Sejm uchwalił rządową reformę prawa oświatowego stosunkiem głosów 236 do 180 — cała koalicja rządząca zagłosowała za, cały PiS przeciw. Ustawa trafiła do Senatu, który 4 marca 2026 r. zaproponował jedną poprawkę doprecyzowującą zasady udostępniania budynków szkolnych.
Analiza
09 marca 2026, 23:36
W skrócie
Polska ma coraz mniej dzieci — GUS prognozuje, że do 2034 r. liczba uczniów w wieku szkolnym spadnie o prawie 20%. Ta ustawa ma zapobiec masowemu zamykaniu małych wiejskich szkół: zamiast likwidować, gmina będzie mogła zamienić szkołę w filię większej placówki, połączyć kilka szkół w jeden zespół pod jednym dyrektorem albo udostępnić puste sale np. na żłobek czy zajęcia dla seniorów. Tego dnia Sejm odrzucił kilkanaście poprawek PiS, przyjął trzy techniczne poprawki ponadpartyjne, a następnie uchwalił całość projektu.
Co się zmienia
- 1Budynki szkolne jako centra lokalne — gmina może organizować w budynku szkoły: żłobki, opiekę nad seniorami, kursy dla dorosłych, zajęcia kulturalne i zdrowotne (nowy art. 86a Prawa oświatowego — daje prawną podstawę do nieodpłatnego użyczania infrastruktury szkolnej na cele społeczne, pod warunkiem że nie zakłóca to pracy szkoły; Senat rozszerzył ten przepis o kulturę fizyczną i turystykę oraz dodał wymóg uzyskania opinii kuratora oświaty).
- 2Elastyczne szkoły filialne bez limitu — jedna szkoła macierzysta może mieć więcej niż dwie filie; dzieci z klas I–III uczą się blisko domu, starsze klasy IV–VIII dojeżdżają do lepiej wyposażonej szkoły głównej; przekształcenie szkoły w filię możliwe jedną uchwałą zamiast dwóch osobnych procedur (zmiany w art. 95 Prawa oświatowego — dotychczasowy limit 2 filii zniesiony; nowy art. 89c ust. 7 — przekształcenie szkoły w filię traktowane prawnie jak likwidacja dotychczasowej formy organizacyjno-prawnej).
- 3Łączenie szkół podstawowych w jeden zespół — gmina może połączyć kilka szkół podstawowych w jeden zespół zarządzany przez jednego dyrektora (nowy art. 91 ust. 3a Prawa oświatowego — dotychczas nie wolno było łączyć dwóch szkół tego samego typu, np. dwóch podstawówek, w jeden zespół; analogicznie dla szkół artystycznych tego samego typu).
- 4Klasy łączone dla grupy do 12 uczniów — w małej szkole, gdzie łącznie w klasach I, II i III jest nie więcej niż 12 dzieci, można prowadzić wszystkie obowiązkowe zajęcia tych klas razem z jednym nauczycielem wychowawcą (nowy art. 96 ust. 4a Prawa oświatowego — przepis obowiązuje od roku szkolnego 2026/2027).
- 5Obowiązkowe konsultacje społeczne przed likwidacją szkoły — gmina musi: wywiesić ogłoszenie w szkole i urzędzie, opublikować analizy w BIP (Biuletyn Informacji Publicznej — urzędowy internet samorządu), zebrać pisemne uwagi mieszkańców, odpowiedzieć na nie zbiorczym stanowiskiem i zorganizować zebranie z rodzicami (nowy art. 89a Prawa oświatowego — dotychczas wystarczyło wysłać list polecony do każdego rodzica z osobna).
- 6Skrócona procedura opiniowania likwidacji szkoły — kurator oświaty ma 60 dni na wydanie opinii; od tej opinii nie ma już zażalenia do ministra edukacji, skarga idzie od razu do sądu administracyjnego w danym województwie (nowy art. 89b Prawa oświatowego — dotychczasowa ścieżka: kurator → minister → Wojewódzki Sąd Administracyjny wyłącznie w Warszawie; nowa: kurator → WSA w dowolnym województwie; skraca całą procedurę o kilka miesięcy).
- 7Świetlica szkolna dla dzieci przedszkolnych — szkoła licząca do 70 uczniów może przyjmować na świetlicę sześciolatki z oddziału przedszkolnego tej samej szkoły, gdy rodzice pracują lub dojeżdżają (zmiana art. 105 ust. 3 Prawa oświatowego — dotychczas świetlice obsługiwały wyłącznie uczniów; przepis obowiązuje od roku szkolnego 2026/2027).
- 8Nowy typ szkoły dwujęzycznej — powiat może tworzyć publiczną szkołę podstawową obejmującą wyłącznie klasy VII i VIII, nauczającą w dwóch językach, połączoną w zespół z liceum lub technikum dwujęzycznym; kandydaci rekrutują się z różnych szkół (nowy art. 4 pkt 6a i art. 25 ust. 3a Prawa oświatowego — uczeń zaczyna ścieżkę dwujęzyczną w klasie VII i kontynuuje ją do matury bez zmiany placówki; pierwsze rekrutacje na rok szkolny 2026/2027).
- 9Dotacje 'za efekt' dla prywatnych szkół kształcących dorosłych — szkoły niesamorządowe (np. stowarzyszeń lub osób prywatnych) kształcące dorosłych odzyskują prawo do dotacji za uzyskanie przez słuchacza dyplomu zawodowego, świadectwa dojrzałości lub certyfikatu kwalifikacji (nowy art. 145k ustawy o finansowaniu zadań oświatowych — likwiduje lukę prawną powstałą po reformie finansów samorządowych z 2024 r.; zaległe dotacje muszą być wypłacone w ciągu 30 dni od wejścia ustawy w życie).
- 10Ograniczenie roli kuratora oświaty — zniesiono wymóg jego pozytywnej opinii przy: zakładaniu biblioteki pedagogicznej (art. 8 ust. 24 Prawa oświatowego), powoływaniu dyrektora niebędącego nauczycielem w szkołach samorządowych (art. 62 ust. 2); opinia przy tworzeniu zespołów szkół zmieniona z wiążącej na niewiążącą (art. 91 ust. 11–13).
Kogo dotyczy
Mieszkańcy małych gmin wiejskich (zyskują dostęp do żłobków, senioralni i kursów w budynkach szkolnych); nauczyciele w małych szkołach (szansa na pełny etat w jednej szkole zamiast pracy na ułamek etatu w kilku); rodzice uczniów zagrożonych likwidacją szkół (nowe prawa do konsultacji i informacji); dzieci z klas I–III (mogą uczyć się blisko domu w szkole filialnej); uczniowie zainteresowani kształceniem dwujęzycznym z mniejszych miejscowości; gminy i powiaty jako organy prowadzące szkoły (więcej elastyczności, mniej biurokracji); kuratorzy oświaty (zmniejszona rola decyzyjna); prywatne szkoły kształcące dorosłych (odblokowane dotacje).
Praktyczny wpływ
Nauczyciel, który dziś dojeżdża do trzech szkół i w każdej ma po kilka godzin tygodniowo, będzie mógł dostać pełen etat w jednym miejscu — to oznacza prawo do urlopu zdrowotnego (urlop dla poratowania zdrowia dostępny tylko przy pełnym etacie i zatrudnieniu na mianowanie) oraz stabilniejszą umowę. Historyczne doświadczenia ze Szwecji pokazują, że zamknięcie szkoły przyspiesza wyludnianie wsi — ustawa daje gminom narzędzia, by zamiast zamykać szkołę, przekształcić ją stopniowo. Ścieżka odwoławcza przy likwidacji szkół zostaje podzielona między 16 sądów administracyjnych w całej Polsce, co odciąży Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, gdzie trafiały dotąd wszystkie takie skargi.
Powiązane głosowania
17 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych