głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPkt. 5 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2075, 2149 i 2149-A)
Wyniki głosowania
Sejm jednogłośnie (429-0-0) uchwalił ustawę podłączającą polski Krajowy Rejestr Karny do unijnego systemu ECRIS-TCN, który pozwala błyskawicznie sprawdzić, które kraje UE mają wyroki na danego cudzoziemca spoza Unii — kończąc tym samym prawie 4-letnie opóźnienie we wdrożeniu dyrektywy UE.
Analiza
09 marca 2026, 23:16
W skrócie
Do tej pory jeśli polska prokuratura chciała sprawdzić, czy jakiś cudzoziemiec spoza UE był już karany w Europie, musiała wysyłać zapytania do rejestrów karnych wszystkich 27 krajów z osobna — co było tak żmudne, że w praktyce nikt tego nie robił. Teraz Polska dołącza do unijnej bazy ECRIS-TCN, gdzie wystarczy jedno zapytanie — system sam wskazuje, które kraje mają dane o tej osobie. Ustawa nakłada też na sądy i prokuratorów obowiązek przekazywania do rejestru odcisków palców skazanych cudzoziemców spoza UE, żeby Polska mogła zasilać tę bazę danymi.
Co się zmienia
- 1Biuro Informacyjne KRK (urząd w Ministerstwie Sprawiedliwości zarządzający polskim rejestrem karnym) zostaje wyznaczone jako polski organ centralny w systemie ECRIS-TCN i otrzymuje nowe zadania: przeszukiwanie tej bazy, przesyłanie do niej danych o skazanych cudzoziemcach oraz obsługa wniosków o sprostowanie danych (art. 4 ust. 1aa druku 2075 — enumracja konkretnych zadań nałożonych na biuro przez unijne rozporządzenie 2019/816).
- 2Gdy cudzoziemiec spoza UE pyta o swoje wyroki w Polsce, biuro automatycznie sprawdza też rejestry innych krajów UE przez ECRIS-TCN i dołącza ich odpowiedzi do udzielanej informacji — bez osobnego wniosku (art. 4 ust. 1 pkt 5b druku 2075 — nowy automatyczny obowiązek, implementacja art. 1 pkt 4 dyrektywy 2019/884).
- 3Firmy i spółki prawa handlowego mogą teraz wnioskować do biura o sprawdzenie karalności w innych krajach UE w stosunku do swoich członków zarządów lub prokurentów będących obywatelami tych państw — dotychczas takie wnioski mogły składać tylko osoby fizyczne (art. 4 ust. 1 pkt 5 druku 2075 — rozszerzenie kręgu uprawnionych wnioskodawców).
- 4Do kart rejestracyjnych (dokumentów wysyłanych do rejestru karnego po uprawomocnieniu wyroku) dodano obowiązek wpisywania: informacji o bezpaństwowcach, czy czyn był przestępstwem terrorystycznym (art. 115 § 20 Kodeksu karnego) oraz numeru ID AFIS (identyfikatora odcisków palców z policyjnej bazy daktyloskopijnej) dla cudzoziemców spoza UE (art. 12 druku 2075 — rozszerzenie danych w karcie rejestracyjnej, niezbędne do tworzenia wpisów w ECRIS-TCN).
- 5Biuro informacyjne uzyskuje prawo do przetwarzania odcisków palców pobranych z policyjnej bazy AFIS, ale wyłącznie w celu zasilenia systemu ECRIS-TCN — dane biometryczne nie będą gromadzone w polskim rejestrze karnym, lecz po przekazaniu do systemu unijnego zostaną usunięte z zasobów Ministerstwa Sprawiedliwości (art. 12c druku 2075 — nowa podstawa prawna przetwarzania danych daktyloskopijnych).
- 6Gdy europejski system ECRIS (sieć wymiany informacji między rejestrami karnymi UE) jest niedostępny, biuro może użyć innych bezpiecznych środków (np. zaszyfrowanego e-maila) i musi niezwłocznie powiadomić wszystkie kraje UE i Komisję Europejską o przerwie (art. 4b druku 2075 — nowy przepis regulujący procedurę awaryjną).
- 7Ustawowe terminy odpowiedzi na zapytania innych krajów UE: maksymalnie 10 dni roboczych standardowo, 20 dni roboczych gdy zapytanie służy udzieleniu osobie fizycznej informacji o jej własnych wyrokach (art. 6 ust. 1b i 1c druku 2075 — przeniesienie terminów z dyrektywy do polskiej ustawy).
- 8Wcześniej Sejm przyjął poprawkę z druku 2149-A precyzującą zasady wpisywania ID AFIS do aktów oskarżenia: obowiązkowo dla cudzoziemców spoza UE, a dla obywateli UE posiadających jednocześnie obywatelstwo kraju trzeciego — tylko gdy prokurator już nim dysponuje (druk 2149-A, art. 3 pkt 1b i 1c — rozróżnienie między dwiema kategoriami oskarżonych).
Kogo dotyczy
Biuro Informacyjne KRK i Ministerstwo Sprawiedliwości — nowe obowiązki operacyjne i techniczne; prokuratorzy i sądy — muszą wpisywać dane daktyloskopijne cudzoziemców do akt i kart rejestracyjnych; Policja — przekazuje odciski palców z bazy AFIS do biura; cudzoziemcy spoza UE skazani lub podejrzani w Polsce — ich dane biometryczne trafią do unijnej bazy; spółki prawa handlowego z zagranicznymi członkami zarządów lub prokurentami — mogą teraz sprawdzać ich karalność w UE przez KRK; obywatele krajów trzecich pytający o swoje wyroki w Polsce — otrzymają też informacje z innych krajów UE.
Praktyczny wpływ
Implementacja dyrektywy jest spóźniona o prawie 4 lata (termin UE upłynął 28 czerwca 2022 r.) — Polska przez ten czas narażała się na postępowanie naruszeniowe Komisji Europejskiej. Przepisy wchodzą w życie po 14 dniach od ogłoszenia, ale te dotyczące faktycznego działania ECRIS-TCN — dopiero gdy Komisja Europejska wyda decyzję o uruchomieniu systemu (planowane na II kwartał 2026 r.). Do tego czasu biuro będzie już jednak zbierać odciski palców, żeby mieć jak najwięcej danych gotowych na start systemu. Dotychczasowe rozporządzenia wykonawcze ministra pozostaną w mocy przez maksymalnie 12 miesięcy, do czasu wydania nowych.
Powiązane głosowania
1 inne głosowanie w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych