wniosek o odrzucenie projektu w pierwszym czytaniu.
OdrzuconoPkt. 2 Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz ustawy - Kodeks wyborczy (druk nr 2108)
Wyniki głosowania
Sejm odrzucił wniosek PiS o natychmiastowe wyrzucenie projektu do kosza jeszcze w pierwszym czytaniu — głosami KO, Lewicy, PSL i Polski 2050 (182 za odrzuceniem, 232 przeciw) — rządowy projekt reformy KRS trafił do dalszych prac w komisji.
W skrócie
Rząd Donalda Tuska zaproponował odebranie Sejmowi prawa wyboru 15 sędziów-członków Krajowej Rady Sądownictwa (KRS to organ, który decyduje kogo mianować sędzią) i przekazanie go samym sędziom w bezpośrednich tajnych wyborach. Opozycja złożyła wniosek o natychmiastowe odrzucenie projektu — Sejm ten wniosek oddalił, więc prace nad ustawą mogły być kontynuowane. Ustawa ostatecznie przeszła przez Sejm 23 stycznia 2026 r., ale 19 lutego 2026 r. prezydent Karol Nawrocki ją zawetował i odesłał do ponownego rozpatrzenia (druk 2268).
Co nie weszło w życie
- 1Uchylenie art. 9a oraz art. 11a–11e ustawy o KRS — usuwa przepisy z 8 grudnia 2017 r., które przyznały Sejmowi prawo wyboru 15 sędziów do KRS; Sejm stwierdził, że uchwały z 2018, 2021 i 2022 r. na ich podstawie były rażąco niezgodne z Konstytucją (art. 1 pkt 1–2 druku 2108)
- 2Wprowadzenie bezpośrednich, tajnych wyborów sędziów do KRS — ok. 9 965 czynnych sędziów wszystkich szczebli głosuje na 15 kandydatów podzielonych na 7 kategorii sądów: 1 z SN, 2 z apelacyjnych, 3 z okręgowych, 6 z rejonowych, 1 z wojskowego, 1 z NSA, 1 z WSA (art. 11f druku 2108 — zastępuje dotychczasowe głosowanie w Sejmie)
- 3Wymóg co najmniej 10 lat stażu sędziowskiego łącznie i min. 5 lat na aktualnym stanowisku dla kandydatów; sędziowie w stanie spoczynku całkowicie wykluczeni z kandydowania, popierania i głosowania (art. 11f ust. 2 i art. 11j ust. 4 druku 2108)
- 4Wybory organizuje Państwowa Komisja Wyborcza, nie Sejm — PKW zarządza termin wyborów, drukuje karty, prowadzi publiczne wysłuchania kandydatów i ogłasza wyniki w Monitorze Polskim (art. 11i i art. 2 zmieniający Kodeks wyborczy — druk 2108)
- 5Zakaz łączenia mandatu w KRS z funkcją prezesa/wiceprezesa sądu, przewodniczącego wydziału lub wizytatora — funkcje wygasają z mocy prawa automatycznie dzień po ogłoszeniu wyników wyborów (art. 13a druku 2108)
- 6Zakaz ubiegania się przez członka KRS o awans sędziowski w trakcie kadencji — trwające postępowania nominacyjne wygasają automatycznie, z wyjątkiem sytuacji gdy poprzednia KRS już podjęła uchwałę o kandydaturze do Prezydenta (art. 13b druku 2108)
- 7Powołanie Rady Społecznej przy KRS — nowy 10-osobowy organ doradczy złożony z przedstawicieli NRA, KRRP, KRN, KRK, RPO, Rady Prokuratorów i 3 przedstawicieli NGO; opiniuje kandydatury na stanowiska sędziowskie, kadencja 4 lata; roczny koszt ok. 100 200 zł z budżetu państwa (art. 27a druku 2108)
- 8Zakaz kandydowania dla obecnych sędziów-członków KRS wybranych przez Sejm na podstawie uchylanych przepisów (uchwały z 2018, 2021 i 2022 r.) — dotyczy wyłącznie pierwszych wyborów (art. 3 ust. 2 druku 2108 — przepis przejściowy)
Kogo dotyczy
Wszyscy czynni sędziowie (ok. 9 965 osób) — zyskują prawo głosowania i kandydowania do KRS; sędziowie w stanie spoczynku — tracą jakikolwiek udział w procedurze wyborczej; obecni sędziowie-członkowie KRS wybrani przez Sejm w latach 2018–2022 — nie mogą startować w pierwszych wyborach; kandydaci na stanowiska sędziowskie i asesorskie — będą opiniowani przez nową Radę Społeczną; adwokaci, radcowie prawni i notariusze (przez NRA, KRRP, KRN) — zyskują prawo zgłaszania kandydatów do KRS; Państwowa Komisja Wyborcza — dostaje nowe stałe zadania organizacyjne; Naczelny Sąd Administracyjny — dostaje nowe kompetencje rozpatrywania skarg i protestów wyborczych w błyskawicznych terminach (3–30 dni)
Praktyczny wpływ
Polska miała wykonać wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Wałęsa p. Polsce (wyrok z 23 listopada 2023 r., termin wykonania: listopad 2026 r.) — bez tej reformy grozi dalsze postępowanie wykonawcze przed Radą Europy. TSUE nałożył już na Polskę karę 1 000 000 EUR dziennie za naruszenia dotyczące niezależności sądownictwa; reforma otwiera drogę do odblokowania tych środków. Polska może też ubiegać się o powrót do Europejskiej Sieci Rad Sądownictwa (ENCJ), z której została wykluczona 28 października 2021 r.
Kontrowersje
Spór konstytucyjny: Trybunał Konstytucyjny w wyroku Kp 2/24 z 20 listopada 2025 r. uznał analogiczną wcześniejszą ustawę z 12 lipca 2024 r. za niezgodną z Konstytucją — Sąd Najwyższy powołał się na ten wyrok krytykując nowy projekt; rząd i koalicja uważają ten TK za nielegalnie obsadzony i ignorują jego orzeczenia, co tworzy otwarty konflikt ustrojowy. Prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę 19 lutego 2026 r. (druk 2268), uzasadniając odmowę podpisania i kierując ją do ponownego rozpatrzenia przez Sejm — co potwierdza głęboki spór o konstytucyjność całej reformy.
Powiązane głosowania
8 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
