wniosek o odrzucenie projektu w pierwszym czytaniu.
OdrzuconoPunkt porządku obrad
Pkt. 5 Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym oraz niektórych innych ustaw (druk nr 233)
Wyniki głosowania
Sejm nie przyjął wniosku o odrzucenie projektu w pierwszym czytaniu — 252 posłów było przeciw odrzuceniu, 179 za, więc ustawa poszła dalej w procedurze legislacyjnej (proces tworzenia prawa w parlamencie).
W skrócie
Projekt z druku 233 zmieniał ustawę o mniejszościach tak, by obok kaszubskiego oficjalnie uznać język śląski za język regionalny (język chroniony prawnie w danym regionie), dać jego społeczności miejsca w Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości oraz dotacje od 2025 roku. Na tym głosowaniu część posłów — głównie PiS — chciała wyrzucić projekt już na starcie, ale większość głosowała za dalszą pracą nad nim.
Co nie weszło w życie
- 1Językami regionalnymi w rozumieniu ustawy stają się język kaszubski oraz język śląski — dotąd prawo operowało głównie pojęciem jednego języka regionalnego (art. 1 pkt 3 druku 233, zmiana art. 19 ust. 2 ustawy z 2005 r. — przepis definiujący, które języki mają status regionalny).
- 2W całej ustawie o mniejszościach zamienia się „język regionalny” na „języki regionalne” — tytuł ustawy, rozdział 4 i liczne artykuły dostosowują język prawa do dwóch języków (art. 1 pkt 1–2, 5, 8 druku 233 — zmiany redakcyjne w art. 1, 20, 21, 22, 23, 27–29, 32 ustawy z 2005 r.).
- 3W Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych (organ doradczy łączący rząd z mniejszościami) pojawią się po 2 przedstawicieli społeczności kaszubskiej i śląskiej (art. 1 pkt 6 lit. a druku 233, zmiana art. 24 ust. 1 pkt 3 — przepis o składzie komisji).
- 4Społeczności kaszubska i śląska będą mogły zgłaszać kandydatów do komisji w terminie 90 dni od zawiadomienia ministra (art. 1 pkt 6 lit. c druku 233, zmiana art. 24 ust. 5 — procedura nominowania członków).
- 5Dotacje na zachowanie i rozwój języka śląskiego zostaną przyznane po raz pierwszy w 2025 roku (art. 11 druku 233 — odniesienie do art. 18 ust. 2 ustawy z 2005 r., który reguluje wsparcie finansowe dla języków regionalnych).
- 6Minister ds. mniejszości w ciągu 60 dni od wejścia ustawy w życie ma zawiadomić organizacje śląskie o powołaniu ich przedstawicieli do komisji (art. 12 ust. 1 druku 233 — przepis przejściowy uruchamiający nowy skład komisji).
- 7W ustawie o radiofonii i telewizji dopisuje się obowiązek uwzględniania potrzeb społeczności śląskiej, m.in. programów informacyjnych w językach regionalnych oraz kandydatów zgłaszanych przez ich organizacje do rad programowych (art. 4 druku 233, zmiany art. 15, 21 i 30 ustawy RTV — przepisy o misji mediów publicznych wobec mniejszości i języków regionalnych).
- 8Analogiczne poprawki językowe („język regionalny” → „języki regionalne”) wprowadza się w ustawach: geodezyjnej, o systemie oświaty, o działach administracji, o języku polskim, o NGO, o nazwach miejscowości, o koncesjach budowlanych i o zamówieniach publicznych (art. 2–10 druku 233 — dostosowanie brzmienia innych ustaw do nowej definicji).
Kogo dotyczy
Osoby posługujące się językiem śląskim i ich organizacje społeczne, społeczność kaszubska, pozostałe mniejszości narodowe i etniczne, minister właściwy do spraw wyznań religijnych oraz mniejszości narodowych i etnicznych, Komisja Wspólna Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych, samorządy terytorialne, szkoły, media publiczne (TVP i Polskie Radio) oraz instytucje objęte zmianami w ustawach pomocniczych.
Praktyczny wpływ
Gdyby ustawa weszła w życie, śląski zyskałby ten sam ramowy status prawny co kaszubski — z dostępem do państwowych dotacji, reprezentacji w dialogu rząd–mniejszości i możliwością odwoływania się do przepisów o edukacji, mediach i nazewnictwie geograficznym. Samo głosowanie z 20 marca 2024 nie zmieniało jeszcze prawa; jedynie pozwoliło projektowi przejść dalej — później, jak wynika z druku 434, Prezydent RP odmówił podpisania już przyjętej ustawy i skierował ją do ponownego rozpatrzenia przez Sejm.
Kontrowersje
Ustawa stała się przedmiotem sporu politycznego: Prezydent Andrzej Duda odmówił jej podpisania (druk 434, art. 122 ust. 5 Konstytucji — przepis pozwalający prezydentowi zwrócić ustawę Sejmowi do ponownego głosowania) i wniósł o ponowne rozpatrzenie ustawy z 26 kwietnia 2024 r., co wskazuje na poważny konflikt na linii władzy wykonawczej i ustawodawczej w sprawie uznania języka śląskiego.
Powiązane głosowania
2 inne głosowania w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
459 głosów indywidualnych
