głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 12 Sprawozdanie Komisji o poselskich projektach ustaw o zmianie ustawy o ochronie zwierząt (druki nr 703, 835, 1769 i 1769-A)
Wyniki głosowania
Sejm uchwalił ustawę zakazującą komercyjnej hodowli zwierząt na futro w Polsce — 339 głosami za, 78 przeciw i 19 wstrzymaniami. Istniejące fermy norek, lisów, jenotów i innych zwierząt futerkowych będą mogły działać maksymalnie do 31 grudnia 2033 roku, a hodowcy dostaną odszkodowania od państwa.
W skrócie
Polska zakazała w prawie zarabiania na hodowli zwierząt na futro — norek, lisów, jenotów, szynszyli i innych (z wyjątkiem królika, który jest traktowany jak zwierzę mięsne). Jeśli masz dziś fermę futrzarską, możesz ją prowadzić do końca 2033 roku, a potem musisz ją zamknąć. Od państwa dostaniesz odszkodowanie — tym wyższe, im szybciej zamkniesz (od 25% do 5% średnich rocznych przychodów z lat 2020–2024). Twoi pracownicy dostaną roczną odprawę, której koszt potem zwróci ci ZUS. Wcześniej w głosowaniach nad poprawkami Sejm odrzucił żądania hodowców z PiS m.in. o wydłużenie terminu do 2035 r. czy wyższe odszkodowania (450 euro od samicy), a przyjął zaostrzenie kar i obowiązek kontroli każdego wniosku.
Co się zmienia
- 1Zakaz komercyjnej hodowli zwierząt futerkowych od dnia wejścia ustawy w życie — art. 1 ustawy, dodający art. 12 ust. 4c do ustawy o ochronie zwierząt z 1997 r. (wprowadza bezwzględny zakaz chowu i hodowli norek, lisów, jenotów itp. w celach zarobkowych, w tym dla pozyskania futer lub innych części ciała; z wyjątkiem królika). Jednocześnie art. 12 ust. 4d zabrania zakładania nowych hodowli w formie tzw. 'działalności nadzorowanej' (czyli wpisywanej do rejestru prowadzonego przez powiatowego lekarza weterynarii) — blokuje to rejestrację nowych ferm od razu po wejściu ustawy w życie.
- 2Ośmioletni okres przejściowy: istniejące fermy mogą działać do 31 grudnia 2033 r. — art. 2 druku 1769 (daje hodowcom czas na stopniowe wygaszenie działalności na dotychczasowych zasadach, bez konieczności natychmiastowego zamknięcia).
- 3Odszkodowanie od Skarbu Państwa dla hodowców — art. 3–4 druku 1769 (hodowcom przysługuje rekompensata za stratę majątkową; system degresywny — im szybciej zamkną fermę, tym wyższy procent): 25% średnich rocznych przychodów z lat 2020–2024 dla zamykających do 1 stycznia 2027 r., 20% do 1 stycznia 2028 r., 15% do 1 stycznia 2029 r., 10% do 1 stycznia 2030 r. i 5% dla zamykających do 1 stycznia 2031 r.
- 4Wnioski o odszkodowanie składa się do Prezesa ARiMR (Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, czyli urząd obsługujący dopłaty dla rolników) — art. 5–6 druku 1769; decyzja zapada w ciągu 6 miesięcy i jest ostateczna, ale można ją zaskarżyć do sądu powszechnego bez opłat (art. 7 druku 1769).
- 5Obowiązkowa kontrola każdego wniosku o odszkodowanie — art. 6 ust. 2 (poprawka 4, druk 1769-A): Prezes ARiMR musi skontrolować lub zlecić kontrolę każdego złożonego wniosku, bez wyjątku i niezależnie od kwoty (poprzednia wersja przewidywała kontrolę obowiązkową tylko powyżej 100 tys. zł, a dla mniejszych kwot — jedynie opcjonalną).
- 6Roczna odprawa dla zwalnianych pracowników ferm — art. 11 druku 1769 (pracownicy zwolnieni z powodu likwidacji hodowli dostają odprawę równą 12-miesięcznemu wynagrodzeniu; pracodawca wypłaca ją z własnej kieszeni, ale następnie ZUS zwraca mu tę kwotę w całości na podstawie decyzji administracyjnej).
- 7Dodatkowa kara za łamanie zakazu: sąd może orzec zakaz posiadania wszelkich zwierząt lub ich określonej kategorii na 1–5 lat — art. 1 pkt 2 ustawy, nowy art. 37 ust. 5 ustawy o ochronie zwierząt (poprawka 1, druk 1769-A, złożona przez KP KO; art. 37 reguluje kary za wykroczenia dotyczące ochrony zwierząt).
- 8Możliwość konwersji fermy na inną hodowlę zwierzęcą bez uzyskiwania nowej decyzji środowiskowej — art. 3 ust. 3 druku 1769-A (hodowca, który przejdzie z norek np. na drób lub świnie, może korzystać z już posiadanego pozwolenia środowiskowego, tzw. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeśli liczba nowych zwierząt w przeliczeniu na DJP — duże jednostki przeliczeniowe, czyli wspólna miara porównująca różne gatunki — nie przekroczy tej z dotychczasowego pozwolenia).
- 9Odszkodowanie jest zwolnione z podatku dochodowego — art. 12 druku 1769 (wypłacona rekompensata nie jest przychodem ani w rozumieniu PIT dla osób fizycznych, ani CIT dla firm).
Kogo dotyczy
Właściciele i prowadzący fermy zwierząt futerkowych (hodowcy norek, lisów pospolitych i polarnych, jenotów, szynszyli, tchórzy itp.), pracownicy zatrudnieni na tych fermach, branża futrzarska i przetwórstwo skór zwierzęcych, spółdzielnie i firmy skupujące skóry od krajowych hodowców.
Praktyczny wpływ
Hodowca, który zamknie fermę jak najszybciej (do 1 stycznia 2027 r.), dostanie 25% swoich średnich rocznych przychodów z pięciu lat (2020–2024) — zwolnione z podatku. Kto poczeka do ostatniej chwili (do końca 2033 r.), dostanie tylko 5%. Wniosek składa się do ARiMR — tak jak wnioski o dopłaty rolnicze — i nie wymaga skomplikowanych formalności; jedynym obowiązkowym dokumentem potwierdzającym zamknięcie jest zaświadczenie o wykreśleniu fermy z rejestru weterynaryjnego. Na odszkodowanie czeka się do 6 miesięcy, po czym jest wypłacane w ciągu 30 dni (ale jeśli hodowca ma zaległości podatkowe lub składkowe, zostaną potrącone). Spory z ARiMR można kierować do zwykłego sądu, bezpłatnie. Prawo do odszkodowania można dziedziczyć, ale wniosek trzeba złożyć w ciągu roku od zamknięcia fermy — potem roszczenie wygasa.
Kontrowersje
Zakaz hodowli zwierząt futerkowych jest w Polsce tematem spornym od ponad dekady — podobne projekty przepadały lub były blokowane w poprzednich kadencjach Sejmu (m.in. w 2020 r. projekt upadł w Senacie). Organizacje prozwierzęce (Stowarzyszenie Otwarte Klatki, Fundacja Viva!) od lat domagają się zakazu, branża futrzarska i Polski Związek Hodowców Zwierząt Futerkowych sprzeciwiają się mu, wskazując na miejsca pracy i niewystarczające odszkodowania. Sam podział głosów był znamienny: KO, Lewica, Polska 2050, PSL-TD i Razem głosowały za, Konfederacja niemal jednomyślnie przeciw, a PiS był głęboko podzielony (100 za, 55 przeciw, 18 wstrzymało się) — odzwierciedla to trwający w tej partii spór między zwolennikami ochrony zwierząt a obrońcami interesów branży rolniczej.
Powiązane głosowania
10 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych