głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 25 Sprawozdanie Komisji o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz niektórych innych ustaw (druki nr 748, 1372 i 1372-A)
Wyniki głosowania
Sejm przyjął w całości ustawę (238 głosów za, 32 przeciw, 145 wstrzymujących się), która zmienia prawa pacjenta i ustawę o zawodach lekarza — głównie w kwestii dostępu nastolatków od 13. roku życia do ambulatoryjnej opieki psychiatrycznej bez zgody rodzica.
Analiza
18 czerwca 2026, 19:43
W skrócie
Ustawa ma ułatwić młodym ludziom w kryzysie psychicznym dotarcie do pomocy w ramach NFZ. W wersji przyjętej przez Sejm nastolatek, który skończył 13 lat, będzie mógł samodzielnie skorzystać z ambulatoryjnej opieki psychiatrycznej (pomocy psychologa czy psychoterapeuty w przychodni) bez zgody rodzica — ale nie z porady lekarskiej u lekarza. Musi podać swoje dane, dane opiekuna i okazać dokument tożsamości; placówka w ciągu 7 dni ma poinformować rodzica o wizycie, chyba że uzna, że grozi to dobremu dziecka. Przy zagrożeniu dobra dziecka wchodzi w grę sąd opiekuńczy (sąd rodzinny). Przy okazji nastolatkowi od 13 lat przysługuje szersze prawo do informacji o swoim leczeniu, a gdy 16-latek chce dalszego leczenia, a rodzic się sprzeciwia — decyduje sąd opiekuńczy. Ustawa wejdzie w życie po 6 miesiącach od ogłoszenia.
Co się zmienia
- 1Nastolatek od 13. roku życia będzie mógł bez zgody przedstawiciela ustawowego (np. rodzica) korzystać z ambulatoryjnej opieki psychiatrycznej w NFZ, z wyłączeniem porad lekarskich — art. 7a ust. 1 druku 1372 (nowy przepis w ustawie o prawach pacjenta, definiujący zakres samodzielnego dostępu do pomocy psychologicznej bez zgody opiekuna).
- 2Przed wizytą dziecko będzie musiało podać swoje dane osobowe, adres, PESEL lub dokument tożsamości oraz nazwisko, adres i telefon opiekuna prawnego, a także okazać dokument tożsamości — art. 7a ust. 2–3 druku 1372 (obowiązek identyfikacji pacjenta i zebrania danych kontaktowych do rodzica w dokumentacji medycznej).
- 3Placówka w ciągu 7 dni od wizyty ma poinformować rodzica o udzielonym świadczeniu, stanie psychicznym dziecka i konieczności dalszej pomocy; może od tego odstąpić, jeśli informacja zagrażałaby dobremu pacjenta — art. 7a ust. 4 druku 1372 (obowiązek powiadomienia opiekuna po fakcie, z wyjątkiem sytuacji zagrożenia).
- 4Gdy dobro nastolatka jest zagrożone, placówka ma zawiadomić sąd opiekuńczy właściwy dla miejsca zamieszkania dziecka — art. 7a ust. 5 druku 1372 (mechanizm interwencji sądowej przy poważnym ryzyku dla zdrowia lub bezpieczeństwa młodego pacjenta).
- 5Nastolatek od 13 lat zyskuje prawo do zrozumiałych informacji o swoim stanie zdrowia i leczeniu, także od osób niewykonujących zawodu medycznego udzielających świadczeń z art. 7a — art. 9 ust. 2, 7 i 8 druku 1372 (rozszerzenie prawa pacjenta do informacji, dostosowanej do wieku i rozwoju).
- 6Lekarz, psycholog i inni specjaliści mogą przekazać rodzicowi lub sądowi informacje o dziecku, gdy zachodzą okoliczności z art. 7a ust. 4–5 — art. 14 ust. 2 pkt 2a druku 1372 (wyjątek od tajemnicy lekarskiej, gdy trzeba chronić dobro małoletniego lub poinformować opiekuna).
- 7Gdy nastolatek po 16. roku życia wyraża zgodę na leczenie, a rodzic się sprzeciwia, potrzebne jest zezwolenie sądu opiekuńczego — art. 17 ust. 3a oraz art. 32 ust. 6a druku 1372 i 1372-A (zasada rozstrzygania sporu między nastolatkiem a opiekunem przez sąd).
- 8Lekarz ma obowiązek informować pacjenta dostosowaną do wieku formą także od 13. roku życia — art. 31 ust. 1, 5–7 druku 1372 (zmiana w ustawie o zawodach lekarza, ujednolicająca obowiązek informowania młodych pacjentów).
- 9Ustawa wchodzi w życie po 6 miesiącach od ogłoszenia — art. 3 druku 1372 (termin na przygotowanie placówek i NFZ do nowych zasad).
Kogo dotyczy
Nastolatkowie w wieku 13–17 lat przeżywający kryzys psychiczny, rodzice i opiekunowie prawni, psycholodzy, psychoterapeuci i terapeuci środowiskowi, poradnie i ośrodki ambulatoryjnej opieki psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży, lekarze, Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ), sądy opiekuńcze.
Praktyczny wpływ
W uzasadnieniu szacuje się, że rocznie z nowych przepisów może skorzystać około 10 000 dzieci, koszt dla NFZ — około 5 mln zł rocznie. Rodzic dowie się o wizycie dziecka najpóźniej w ciągu tygodnia, chyba że specjalista uzna, że informacja mogłaby zaszkodzić nastolatkowi — wtedy kontakt z opiekunem może nie nastąpić, ale przy realnym zagrożeniu włączy się sąd. Ustawa nie tworzy nowych placówek ani nie skraca kolejek — a według danych z uzasadnienia (NIK, EZOP II) zapotrzebowanie na opiekę psychiatryczną u młodzieży jest znacznie większe niż obecna pojemność systemu.
Powiązane głosowania
1 inne głosowanie w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
